{"id":7886,"date":"2021-05-21T15:17:31","date_gmt":"2021-05-21T13:17:31","guid":{"rendered":"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/?p=7886"},"modified":"2021-05-21T15:36:21","modified_gmt":"2021-05-21T13:36:21","slug":"wystawa-astronom-kopernik-czyli-rozmowa-z-bogiem-w-national-gallery-w-londynie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/pl\/2021\/05\/21\/wystawa-astronom-kopernik-czyli-rozmowa-z-bogiem-w-national-gallery-w-londynie\/","title":{"rendered":"Wystawa „Astronom Kopernik, czyli rozmowa z Bogiem\u201d w National Gallery w Londynie"},"content":{"rendered":"\n

Wiosn\u0105 2021 roku do londy\u0144skiej National Gallery trafi po raz pierwszy w historii monumentalny obraz najs\u0142ynniejszego polskiego malarza XIX wieku Jana Matejki przedstawiaj\u0105cy astronoma Miko\u0142aja Kopernika w rozmowie z Bogiem.<\/p>\n

Imponuj\u0105cych rozmiar\u00f3w obraz, kt\u00f3ry rzadko opuszcza sw\u00f3j dom w Collegium Novum Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego, b\u0119dzie stanowi\u0142 cz\u0119\u015b\u0107 nowej wystawy przybli\u017caj\u0105cej zwiedzaj\u0105cym tw\u00f3rczo\u015b\u0107 Jana Matejki (1838-1893). Matejko to niezwykle wyrazisty artysta. Mimo \u017ce powszechnie w Polsce od dawna uwa\u017cany jest za malarza narodowego, poza granicami kraju pozosta\u0142 w du\u017cej mierze nieznany.\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/p>\n

Matejko zas\u0142u\u017cy\u0142 sobie na ogromne uznanie Polak\u00f3w swymi wielkimi, dynamicznymi i szczeg\u00f3\u0142owymi prezentacjami kluczowych moment\u00f3w w historii narodu. Prezentowane dzie\u0142o upami\u0119tnia osi\u0105gni\u0119cia polskiego astronoma Kopernika (1473-1543), pierwszego cz\u0142owieka od czas\u00f3w staro\u017cytnych Grek\u00f3w, kt\u00f3ry odkry\u0142, \u017ce S\u0142o\u0144ce, a nie Ziemia, znajduje si\u0119 w centrum uk\u0142adu planetarnego i \u017ce to wok\u00f3\u0142 niego kr\u0105\u017cy Ziemia.<\/p>\n

Monumentalne p\u0142\u00f3tno zosta\u0142o namalowane w 1873 r. z okazji 400-lecia urodzin astronoma. Matejko zdecydowa\u0142 si\u0119 uwieczni\u0107 wyobra\u017cenie Kopernika w chwili odkrycia, gdy w swym rodzinnym Fromborku z map\u0105 uk\u0142adu s\u0142onecznego u boku omawia swe odkrycie z Bogiem. W przeciwie\u0144stwie do Galileusza, kt\u00f3ry oko\u0142o 73 lata p\u00f3\u017aniej doszed\u0142 do podobnych wniosk\u00f3w, ale zrazi\u0142 do siebie Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki, Kopernik nigdy nie zosta\u0142 ekskomunikowany za podwa\u017canie tradycyjnych pogl\u0105d\u00f3w; w istocie \u00f3wcze\u015bni, o\u015bwieceni duchowni \u015bwi\u0119towali jego prze\u0142om.\u00a0\u00a0<\/p>\n

Obraz przedstawiaj\u0105cy polskiego odkrywc\u0119 zyska\u0142 niemal natychmiastow\u0105 s\u0142aw\u0119, gdy zosta\u0142 po raz pierwszy wystawiony w Krakowie. Rozpowszechniano go w tysi\u0105cach reprodukcji, a nast\u0119pnie zakupiono w 1873 roku ze sk\u0142adek publicznych dla Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego.<\/p>\n

W tym czasie Polska znajdowa\u0142a si\u0119 pod zaborami, a dyskusj\u0119 o narodowo\u015bci Kopernika toczyli zar\u00f3wno Niemcy, jak i Polacy, uwa\u017caj\u0105c astronoma za swojego rodaka. Obraz ukazuje kl\u0119cz\u0105cego i oniemia\u0142ego astronoma na tle rozgwie\u017cd\u017conego nieba na dachu wie\u017cy we Fromborku w pobli\u017cu katedry, gdzie pe\u0142ni\u0142 funkcj\u0119 kanonika. Ta aran\u017cacja przedstawia Kopernika jako Polaka, w zgodzie z \u00f3wczesnymi tendencjami w Polsce, gdzie podkre\u015blano znaczenie postaci narodowych, kt\u00f3rych dzie\u0142a stanowi\u0142y zar\u00f3wno symbol polskiej to\u017csamo\u015bci kulturowej, jak i by\u0142y no\u015bnikiem polskiej narodowej dumy.<\/p>\n

Cz\u0119\u015bci\u0105 wystawy b\u0119dzie tak\u017ce replika dzie\u0142a De revolutionibus orbium coelestium<\/em> Kopernika (O obrotach sfer niebieskich)<\/em>, wydana w 1543 roku (National Maritime Museum, Greenwich, Londyn), kt\u00f3ra stanowi\u0142a punkt zwrotny w zrozumieniu miejsca cz\u0142owieka we wszech\u015bwiecie, wraz z instrumentami astronomicznymi (Muzeum Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego, Krak\u00f3w), a tak\u017ce autoportret Matejki i studium Kopernik, Rozmowy z Bogiem<\/em> (Muzeum Narodowe w Krakowie).<\/p>\n

„Matejko widzia\u0142 swoj\u0105 rol\u0119 nie tylko w uwiecznianiu wielkich wydarze\u0144 z historii Polski, ale r\u00f3wnie\u017c w wyra\u017caniu ich g\u0142\u0119bokiego wewn\u0119trznego znaczenia dla Polak\u00f3w. Wie\u0144czy on d\u0142ug\u0105 tradycj\u0119 malarstwa historycznego i w ramach odkrywania szerszego \u015bwiata sztuki, by\u0142 jednym z najbardziej pomys\u0142owych i prowokuj\u0105cych wyrazicieli tego typu malarstwa”, <\/em>ocenia Christopher Riopelle, kurator wystaw malarstwa po 1800 r. w National Gallery w Londynie.<\/p>\n

„To ju\u017c druga z cyklu wystaw wspieranych przez Capricorn Foundation, pami\u0119ci H. J. Hyamsa. Dzi\u0119ki jej wsparciu do Galerii Narodowej trafi jeden z najs\u0142ynniejszych obraz\u00f3w w Polsce. Astronom Kopernik Jana Matejki ukazuje artyst\u0119, kt\u00f3rego ambicj\u0105 by\u0142o tworzy\u0107 obrazy definiuj\u0105ce nar\u00f3d, kt\u00f3ry pragn\u0105\u0142 suwerenno\u015bci i niepodleg\u0142o\u015bci”.<\/em> dodaje Dr Gabriele Finaldi, Dyrektor National Gallery w Londynie.<\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

The Capricorn Foundation in memory of Mr H J Hyams.<\/p>\n

Wi\u0119cej informacji na stronie nationalgallery.org.uk<\/a><\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

DODATKOWE INFORMACJE<\/u><\/strong><\/p>\n

O ARTY\u015aCIE<\/u><\/strong><\/p>\n

Jan Matejko (1838-1893), dziewi\u0105ty z jedenastu dzieci, urodzi\u0142 si\u0119 w Wolnym Mie\u015bcie Krakowie. W m\u0142odym wieku by\u0142 \u015bwiadkiem rewolucji krakowskiej z 1846 roku i obl\u0119\u017cenia Krakowa przez Austriak\u00f3w w 1848 roku, dw\u00f3ch wydarze\u0144, kt\u00f3re zako\u0144czy\u0142y istnienie Wolnego Miasta Krakowa. Matejko studiowa\u0142 w Szkole Sztuk Pi\u0119knych w Krakowie (1852-58). W p\u00f3\u017aniejszym okresie zosta\u0142 dyrektorem tej uczelni, kt\u00f3ra ostatecznie zmieni\u0142a nazw\u0119 na Akademi\u0119 Sztuk Pi\u0119knych Jana Matejki. W 1865 roku obraz Matejki Kazanie Skargi<\/em> zosta\u0142 nagrodzony z\u0142otym medalem na dorocznym Salonie paryskim; w 1867 roku jego obraz Rejtan<\/em> zosta\u0142 nagrodzony z\u0142otym medalem na wystawie \u015bwiatowej w Pary\u017cu i zakupiony przez cesarza Austrii Franciszka J\u00f3zefa. Kolejnym jego wa\u017cnym obrazem, powsta\u0142ym w latach 1867-69, by\u0142a Unia Lubelska<\/em>. Ponownie doceniony w Pary\u017cu obraz przyczyni\u0142 si\u0119 do przyznania Matejce Orderu Legii Honorowej. Wiele dzie\u0142 Matejki po\u015bwi\u0119conych jest wa\u017cnym historycznym wydarzeniom politycznym i wojskowym w Polsce. Zaliczany jest do najs\u0142ynniejszych polskich malarzy, cz\u0119sto okre\u015blany mianem „najwi\u0119kszego polskiego malarza historycznego” i ju\u017c za \u017cycia zyska\u0142 wielkie uznanie. Styl i technika Matejki by\u0142y niezwyk\u0142e: jego obrazy cz\u0119sto zachwyca\u0142y pot\u0119\u017cnym \u0142adunkiem emocjonalnym, niezwyk\u0142\u0105 szczeg\u00f3\u0142owo\u015bci\u0105 i nowatorstwem, a tak\u017ce moralnym i filozoficznym przes\u0142aniem.<\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

INFORMACJA O OBRAZIE<\/u><\/strong><\/p>\n

Jan Matejko Astronom Kopernik, czyli rozmowa z Bogiem<\/em>, 1873; Muzeum Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego, Krak\u00f3w \u00a9<\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

Godziny otwarcia<\/strong><\/p>\n

Pokaz dla prasy: wtorek, 18 maja 2021 r.<\/p>\n

Otwarcie dla zwiedzaj\u0105cych: pi\u0105tek, 21 maja 2021 r.<\/p>\n

Codziennie 10:00\u201318:00 (ostatni wst\u0119p 17:00)<\/p>\n

Pi\u0105tek 10:00\u201321:00 (ostatni wst\u0119p 20:15)<\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

Publikacja\/Katalog<\/strong><\/p>\n

Tytu\u0142:\u00a0Conversations with God \u2013 Jan Matejko\u2019s Copernicus<\/em><\/p>\n

Autorstwa: Christopher Riopelle, Andrzej Szczerski, Owen Gingerich<\/p>\n

64 stron, 35 ilustracji, 270 x 230 mm<\/p>\n

Paperback: \u00a314.95; specjalna zni\u017cka w galerii: \u00a312.95<\/p>\n

Wydana przez National Gallery Company Ltd. Dystrybucja Yale University Press.<\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

Wi\u0119cej informacji po angielsku : Biuro Prasowe National Gallery<\/strong><\/p>\n

press@ng-london.org.uk<\/a>.<\/p>\n

lub w j\u0119zyku polskim: Instytut Kultury Polskiej w Londynie<\/strong><\/p>\n

london.pci@instytutpolski.org<\/a> | jakub.ochmanski@instytutpolski.org<\/a><\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

Zdj\u0119cia dost\u0119pne s\u0105 na stronie:<\/strong> https:\/\/press.nationalgallery.org.uk\/<\/a><\/p>\n

Wystawa zrealizowana przy wsparciu:<\/p>\n\n\n\n