Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN, zbudowane w samym sercu dawnego getta warszawskiego, naprzeciw pomnika Bohaterów Getta autorstwa Natana Rapaporta, powstało z pragnienia poszerzenia perspektywy na historię Żydów w Polsce – aby opowiadać nie tylko o Zagładzie, lecz także o bogatym, tętniącym życiem i fascynującym świecie największej i najbardziej wpływowej społeczności żydowskiej w Europie, istniejącej tu przez tysiąc lat.

Założyciele muzeum pragnęli stworzyć nie tylko przestrzeń wystawienniczą, lecz także ośrodek badań, kultury i edukacji – miejsce dialogu, otwartości i tolerancji.

Budynek z betonu, szkła i miedzi o powierzchni około 4 000 m² to wielokrotnie nagradzane na świecie arcydzieło współczesnej architektury. Zaprojektowali go fińscy architekci Rainer Mahlamäki i Ilmari Lahdelma, a jego centralnym punktem jest główny hol, symbolizujący rozstępujące się wody Morza Czerwonego – metaforę ruchu, przemiany i przejścia ku nowemu początkowi.

Wystawa stała, nad którą przez lata pracował zespół około 120 badaczy z Polski, Izraela i Stanów Zjednoczonych, została uroczyście otwarta 28 października 2014 roku w obecności ówczesnych prezydentów Polski i Izraela – Bronisława Komorowskiego i Reuwena Riwlina. Składa się z ośmiu imponujących galerii, które ukazują dzieje Żydów polskich od średniowiecza po współczesność – poprzez oryginalne eksponaty, multimedialne prezentacje i poruszające osobiste historie, ożywiające przeszłość i przybliżające je zwiedzającym.

Wśród wielu  projektów i inicjatyw od 2015 roku Muzeum POLIN corocznie przyznaje Nagrodę POLIN skierowaną do działaczy, badaczy, przedsiębiorców i organizacjom zaangażowanym w ochronę i pielęgnowanie pamięci o społecznościach żydowskich w Polsce.

Tegorocznym laureatem Nagrody POLIN jest Marek Chmielewski, wójt podlaskiej wsi Orla, od lat z niezwykłym oddaniem działający na rzecz przywracania pamięci o lokalnej społeczności żydowskiej.

Dzięki jego staraniom synagoga z XVIII wieku w Orli ponownie stała się miejscem pamięci i dialogu, a także została włączona do europejskiego programu ochrony zagrożonych zabytków i dziedzictwa kulturowego. 

Chmielewski jest również inicjatorem festiwalu „Mimo wszystko – Szalom” w Orli, poświęconego żydowskiemu dziedzictwu miejscowości oraz dorocznych obchodów pamięci ofiar deportacji Żydów z Orli do byłego niemieckiego obozu Zagłady w Treblince. Jego działalność stanowi inspirujący przykład zaangażowania w zachowanie pamięci, historii oraz budowania mostów między przeszłością a teraźniejszością.

Odwiedzając Warszawę, koniecznie zajrzyjcie do Muzeum POLIN. To nie tylko lekcja historii, lecz przede wszystkim głęboko poruszające doświadczenie, które pozwala poczuć więź z naszymi wspólnymi korzeniami i z ważnym rozdziałem w historii Żydów oraz Polaków.

Oficjalna strona Muzeum