Instytut Polski w Düsseldorfie, Heinrich-Heine-Universität Düsseldorf, Zentrum für verfolgte Künste w Solingen i Deutsch-Osteuropäisches Forum-Stiftung Gerhart-Hauptmann-Haus zapraszają na dyskusję panelową z okazji 80. rocznicy rozpoczęcia procesów norymberskich 20.11.1945 – 14.04.1949 z udziałem:

dr Ute Caumanns, Katedra Historii Europy Wschodniej, Heinrich-Heine-Universität Düsseldorf

dr Dominika Uczkiewicz, Instytut Pileckiego w Warszawie

Moderacja: dr Jürgen Kaumkötter, dyrektor Zentrum für verfolgte Künste w Solingen

wtorek, 28 kwietnia 2026 r., godz. 19:00

Instytut Polski w Düsseldorfie, Citadellstraße 7, 40213 Düsseldorf

Prosimy o zgłoszenia do 23 kwietnia 2026 r. pocztą elektroniczną na adres: duesseldorf@instytutpolski.pl

Po zakończeniu II wojny światowej, w wyniku ustaleń konferencji jałtańskiej i poczdamskiej, utworzono Międzynarodowy Trybunał Wojskowy z siedzibą w Norymberdze, gdzie w listopadzie 1945 roku rozpoczął się pierwszy z tzw. procesów norymberskich, uznany za wzorzec dla międzynarodowego sądownictwa karnego. Oskarżenia koncertowały się wokół czterech głównych kategorii: zbrodnie przeciwko pokojowi, zbrodnie wojenne, zbrodnie przeciwko ludzkości, spiskowanie.

Oskarżeni w procesach norymberskich stanowili przekrój niemieckich elit odpowiedzialnych za zbrodniczą politykę III Rzeszy. Wśród oskarżonych znaleźli się między innymi Hermann Göring, Joachim von Ribbentrop, Rudolf Hess, a także lekarze, prawnicy, przedsiębiorcy, członkowie SS, gestapo oraz wyżsi oficerowie Wehrmachtu.

Orzecznictwo norymberskie zostało uzupełnione również procesami zbrodniarzy wojennych prowadzonych przed Najwyższym Trybunałem Narodowym w Polsce.

Procesy norymberskie po raz pierwszy wprowadziły do prawa międzynarodowego pojęcia takie jak zbrodnie przeciwko ludzkości czy zbrodnie przeciwko pokojowi. Wskazały na indywidualną odpowiedzialność sprawców, nawet jeśli działali oni w imieniu państwa. Ustalenia z Norymbergi stały się fundamentem dla rozwoju międzynarodowego prawa karnego oraz utworzenia Trybunału Karnego dla Rwandy, byłej Jugosławii czy Międzynarodowego Trybunału Karnego w Hadze. Zdefiniowały standardy sprawiedliwego procesu i publicznego rozliczenia za najcięższe naruszenia praw człowieka, będąc punktem odniesienia dla postępowań dotyczących zbrodni wojennych i ludobójstwa w XX i XXI wieku.

Procesy norymberskie udowadniają, że żaden system totalitarny nie jest w stanie uciec przed osądem historii, a fundamentalne wartości prawa i sprawiedliwości są ponadczasowe. Stanowią ważną przestrogę i fundament dla obrony praw człowieka.