Data i godzina: 24.06.2025 | 18:30
Miejsce: Instytut Polski w Wiedniu, Am Gestade 7, 1010 Wiedeń
Informacje i rezerwacje: Wstęp wolny | Wymagana rejestracja: event.wien@instytutpolski.pl

Królowczana Smuga to audiowizualna postać stworzona przez pochodzącego z Biłgoraja Adama Piętaka. Jej muzyczna narracja prowadzona jest przez zdeformowane brzmienia gitarowe, przywodzące na myśl stare, zakurzone i zaniedbane instrumenty. Towarzyszy im głos, który daleki jest od „białego śpiewu” – przypomina raczej charkot sfatygowanego włóczęgi.

Ożywianie pamięci o niemych, niewygodnych, zapomnianych lub celowo wypartych ludziach, którzy mimo wszystko nierozerwalnie związani są z kulturą Biłgoraja, staje się motywem przewodnim działań Królowczanej Smugi. Nie jest to jednak etnocentryzm – Biłgoraj to tylko punkt odniesienia i punkt wyjścia – zachęta do poszukiwania „utraconych prawd” we własnych małych ojczyznach. Smuga nie tylko dogłębnie analizuje losy swojego rodzinnego miasta, ale też – z perspektywy prowincjonalnej, wędrownej babki – pokazuje, jak trudna i pełna napięć może być relacja między przeszłością a teraźniejszością, krytycznie odnosząc się do dominującej polityki historycznej.

Zaprojektowany przez Królowczaną Smugę „patriotyczno-sportowo-etniczny” strój, inspirowany tradycyjnym ubiorem kobiecym z Biłgoraja i Tarnogrodu, stanowi karykaturalne odbicie współczesnego quasi-patriotyzmu i etnocentryzmu – w formie przypominającej wręcz fetysz. Kobiece akcenty tej kreacji podważają też hegemonię stereotypu „patrioty-mężczyzny” jako jedynej „słusznej” formy miłości do ojczyzny-matki.

To także krytyka samego folkloru, który od lat przeżywa popkulturowy renesans, a jednocześnie służy jako narzędzie konstruowania niepełnego, a przez to iluzorycznego archetypu polskiej tożsamości – pięknych, barwnych, dobrodusznych Słowian. Dla Smugi folklor to nie muzealny eksponat ani odrestaurowany skansen – folklor dzieje się tu i teraz!

Organizator: Instytut Polski w Wiedniu