Data i godzina: wtorek, 17 marca – niedziela, 5 kwietnia 2026
Miejsce: Kino Metro Kinokulturhaus, Johannesgasse 4, 1010 Wiedeń
Informacje i bilety

Z okazji 100. rocznicy urodzin i 10. rocznicy śmierci Andrzeja Wajdy, we współpracy z Filmoteką Austrii, zostaną pokazane wybrane dzieła międzynarodowo uznanego reżysera. Wajda, jeden z najważniejszych filmowców XX wieku i moralny głos Polski, tworzył filmy głęboko osadzone w historycznej świadomości swojego kraju, a jednocześnie poruszające uniwersalne tematy.

Andrzej Wajda beim Dreh von Gelobten Land, 1974

Jego twórczość jest precyzyjna politycznie, formalnie innowacyjna i emocjonalnie sugestywna, odzwierciedlając nadzieje, traumy i zmagania całego stulecia. Retrospektywa zachęca do ponownego odkrycia kina Wajdy jako poetyckiego języka obrazu, krytycznej pamięci oraz humanistycznej refleksji nad wolnością, odpowiedzialnością i pamięcią.

Rok 2026, ogłoszony przez Polski Senat Rokiem Wajdy, daje okazję do spojrzenia na dorobek reżysera z nowych perspektyw. Retrospektywa zaprasza do odkrywania jego kina na nowo – jako poetyckiego języka obrazu oraz humanistycznej refleksji nad wolnością i odpowiedzialnością.

W programie znajduje się dziesięć filmów, które ukazują rozwój artystyczny Wajdy oraz uwidaczniają jego centralne motywy filmowe i strategie estetyczne (konkretne daty zostaną podane w lutym):

„Kanał“ (1957)
Wczesne arcydzieło Wajdy o ostatnich godzinach Powstania Warszawskiego wprowadza widza z bezwzględną intensywnością w ciemność kanałów. Film zapoczątkowuje jego dorobek twórczy: refleksję nad historią Polski i egzystencjalnym dramatem oporu.

„Popiół i diament“ (1958)
Jeden z najbardziej ikonicznych filmów kina Europy Wschodniej. Opowieść o młodym żołnierzu Armii Krajowej, który po wojnie staje między obowiązkiem a pragnieniem, ukazuje złożony obraz narodu w okresie transformacji.

„Wszystko na sprzedaż“ (1968)
Autoironiczna, melancholijna medytacja nad śmiercią aktora Zbigniewa Cybulskiego. Wajda łączy fikcję z rzeczywistością, tworząc film o żałobie, tożsamości artysty i sile kina – kluczowe dzieło jego twórczości.

„Brzezina“ (1970)
Na podstawie opowiadania Jarosława Iwaszkiewicza Wajda tworzy subtelne, nastrojowe dramatyczne studium o braterstwie, miłości i przemijaniu. Przyroda staje się poetyckim zwierciadłem wewnętrznych konfliktów.

„Ziemia obiecana“ (1975)
Epika przedstawiająca proces industrializacji w XIX wieku. Wajda ukazuje wzloty i upadki trzech młodych przedsiębiorców, demaskując niszczycielską logikę kapitalizmu – temat aktualny do dziś.

„Człowiek z marmuru“ (1977)
Punkt zwrotny w polskim kinie politycznym: z dokumentalną precyzją Wajda bada mechanizmy państwowej propagandy. Młoda reżyserka Agnieszka staje się symbolem nowej, krytycznej świadomości.

„Panny z Wilka“ (1979)
Liryczny dramat o pamięci i straconych szansach. Wajda tworzy subtelny obraz starzenia się i odwraca spojrzenie ku niespełnionym życiowym ścieżkom.

„Dyrygent“ (1980)
Spotkanie polskiej orkiestry z światowej sławy dyrygentem staje się punktem wyjścia do wielowymiarowego dramatu o sztuce, autorytecie i napięciach między pokoleniami. Wajda po raz kolejny bada pytanie: jaką odpowiedzialność ponoszą artyści?

„Tatarak“ (2009)
Późne, introspektywne dzieło, w którym fikcja, osobiste wspomnienia i śmierć aktora Krystiana Lupy splatają się w jedno. Film o przemijaniu, miłości i niepokoju serca – wspaniale poprowadzony przez Krystynę Jandę.

„Powidoki“ (2016)
Ostatni film Wajdy to przenikliwe portretowanie awangardowego artysty Władysława Strzemińskiego, który stawia opór stalinowskiemu reżimowi. Film będący testamentem o wolności, integralności i cenie sprzeciwu.

Organizatorzy: Filmarchiv Austria, Instytut Polski w Wiedniu