In het kader van de cursus Beschavingen van Midden-Europa, dit jaar voorbereid door Cécile Bocianowski, werd aan de Université libre de Bruxelles (ULB) een reeks ontmoetingen en workshops georganiseerd rond de Poolse geschiedenis en literatuur.

Deze cyclus, getiteld Jeugdverhalen onder het communisme, biedt een reflectie op historisch en familiaal geheugen via rechtstreekse uitwisselingen met vrouwelijke auteurs uit Midden-Europa. De ontmoetingen, opgevat als participatieve workshops, betrekken de studenten actief: zij worden uitgenodigd om vragen voor te bereiden, fragmenten te lezen en deel te nemen aan de gesprekken.

Twee hoofdactiviteiten kenmerkten dit programma:

• Op 25 maart 2026 sprak stripscenariste en regisseur Marzena Sowa over haar werk, waaronder de reeks Marzi (2005–2017) en de film The Godmother (2024), die voorafgaand aan de les werd vertoond. De ontmoeting bestond uit twee delen: een gesprek met de studenten, gevolgd door een schrijfworkshop van 45 minuten over jeugdherinneringen en familiaal geheugen in een Europese context, met aandacht voor de culturele en identitaire wortels van de deelnemers.
  
• Op 1 april 2026 bracht een gezamenlijke ontmoeting de schrijfsters Grażyna Plebanek en Lenka Horňaková-Civade samen rond hun teksten in de bundel Filles de l’est, femmes à l’ouest (uitg. Élisabeth Lesne, Intervalles, 2022). Het gesprek ging over hun literaire loopbaan, hun werk en de representatie van de vrouwelijke ervaring in Oost-Europa.

Deze ontmoetingen pasten binnen een interdisciplinaire benadering die literatuur, geschiedenis en creatieve praktijk combineert, met nadruk op persoonlijke verhalen als middel om de sociale en politieke realiteit van het verleden te begrijpen.

Marzena Sowa is samen met Sylvain Savoia medeschepper van de autobiografische reeks Marzi, geïnspireerd op haar jeugd in het communistische Polen en geniet internationale erkenning. Als productieve scenariste verkent zij in haar strips thema’s die verband houden met jeugd, geschiedenis en politieke systemen. Parallel werkt ze aan uiteenlopende projecten, waaronder jeugdboeken, vertalingen en adaptaties, zoals Petit Pays (2021) van Gaël Faye.

Grażyna Plebanek is een Poolse schrijfster en een scherpe observator van het sociale leven in haar gastland, België. Ze ontkent haar afkomst niet; volgens haar is juist de bijdrage van verschillende culturen wat Europa divers maakt. “Ik voel me Europees met mijn Poolse wortels en mijn ervaring in België.”