Ashes and Diamonds / Popiół i diament (1958) van Andrzej Wajda is een van de belangrijkste films van de zogenoemde Poolse Filmschool. Gesitueerd in het naoorlogse Polen toont de film niet alleen de morele en persoonlijke dilemma’s van het individu, maar ook het conflict tussen generaties, ideologieën en uiteenlopende visies op een nieuw Polen. Met zijn kenmerkende, sterk realistische stijl en krachtige symboliek is As en Diamant uitgegroeid tot een klassieker van de Poolse cinema, waarin thema’s als herinnering, identiteit en de prijs van idealen centraal staan.© mat. Filmu Polskiego

Tijdens de Tweede Wereldoorlog was Maciek lid van het Poolse verzetsleger dat vanuit Londen werd geleid door de regering in ballingschap. Het einde van de oorlog brengt niet dadelijk verlossing: binnen de 24 uur na de bevrijding barst een burgeroorlog los tussen nieuwe communistische machthebbers en restanten van het Poolse verzetsleger. Maciek krijgt de opdracht een communistische districtsleider te doden, maar hij kent de man nog van vroeger. Maciek staat, tijdens de eerste dag van de vrede, voor een moreel dilemma. 

De jaren ‘50 waren hoogdagen van de Poolse cinema, met cineasten die met een gedurfde filmtaal het complexe herstelproces na het collectieve trauma van oorlogsjaren vastlegden. Andrzej Wajda maakte een drieluik waarvan Ashes and Diamonds, gebaseerd op Jerzy Andrzejewski’s gelijknamige boek uit 1948, het laatste deel vormde. De film werd een mijlpaal in de filmfeschiedenis: een film die door grootheden als Martin Scorsese en Francis Ford Coppola werd gelauwerd als een van de beste films aller tijden.

Kris Van Heuckelom is sinds 2017 verbonden aan de Onderzoeksgroep Culturele Studies en doceert in verschillende masteropleidingen in Leuven en Brussel. Hij studeerde Slavische talen en Poolse literatuur, promoveerde in 2003 op het werk van Czesław Miłosz en was nadien onder meer postdoctoraal onderzoeker aan de University of Chicago. Zijn onderzoek richt zich op Poolse literatuur en cultuur, met bijzondere aandacht voor modernisme, migratie en oost-westverhoudingen, wat resulteerde in onder meer de monografie Polish Migrants in European Film 1918–2017. Daarnaast werkt hij aan projecten rond mobiliteit en Pools-Joodse relaties en is hij actief als literair vertaler, redacteur en medeorganisator van wetenschappelijke initiatieven.

VERTONING:
Maandag 9 mei om 17:00
Filminleiding door prof. Kris Van Heuckelom
Q&A met prof. Konrad Klejsa
Cinema ZED Leuven
Andreas Vesaliusstraat 9C, 3000 Leuven
TICKETS

De vertoning wordt georganiseerd in het kader van het programma “2026 – Het Jaar van Andrzej Wajda”.