Tragedia II wojny światowej (1939-1945), której 75. rocznicę zakończenia będziemy obchodzili w maju 2020 roku, co roku na całym świecie jest wspominana także 27 stycznia, w czasie Międzynarodowego Dnia Pamięci o Ofiarach Holokaustu. 

Data ta upamiętnia wyzwolenie przez wojska sowieckie niemieckiego nazistowskiego obozu koncentracyjnego i zagłady Auschwitz-Birkenau, który stał się symbolem cierpień i śmierci milionów ludzi zamordowanych przez niemiecki reżim nazistowski.

Aby uczcić ich pamięć, w dniach 24.01-24.03.2020 roku Instytut Polski z Bukaresztu zaprezentuje w Muzeum Holokaustu Siedmiogrodu Północnego w Șimleu Silvaniei wystawę „Samarytanie z Markowej”. Przybliża ona tragiczne losy polskiej rodziny Ulmów, która za pomoc żydowskim sąsiadom została zamordowana przez Niemców w marcu 1944 roku (więcej w języku rumuńskim: https://www.historia.ro/sectiune/general/articol/ajutorul-acordat-de-polonezi-evreilor-in-timpul-celui-de-al-doilea-razboi-mondial).

Za swoją bohaterską postawę Ulmowie pośmiertnie zostali uhonorowani przez Instytut Yad Vashem z Jerozolimy tytułem Sprawiedliwy wśród Narodów świata. Do dziś Polacy są największą grupą narodowościową wśród „Sprawiedliwych” – jest ich prawie 7 tys. Tytuł otrzymało także prawie 6 tys. Holendrów i 4 tys. Francuzów oraz przedstawiciele wielu innych narodów, w tym także 66 osób z Rumunii i 79 z Republiki Mołdawii. 

Ekstremalne warunki panujące w Auschwitz i innych obozach koncentracyjnych wyzwalały w ludziach różne postawy, także te męczeńskie lub bohaterskie. Ich przykładem na całym świecie jest m.in. postać św. katolickiego Maksymiliana Kolbe (1894-1941), franciszkanina, który dobrowolnie zginął w Auschwitz, by uratować życie innego współwięźnia. 

Mniej znanym bohaterem poza granicami Polski pozostaje wciąż rotmistrz Witold Pilecki (1901-1948), który w 1940 roku dobrowolnie trafił do tego okrutnego obozu koncentracyjnego, by tworzyć w nim ruch oporu i przesyłać pierwsze raporty o dokonywanym przez Niemców ludobójstwie. Następnie uciekł z niego w 1943 roku, a po II wojnie światowej został zamordowany przez władze komunistyczne Polski. Więcej o jego historii można przeczytać w języku rumuńskim w artykule miesięcznika „Historia”: https://www.historia.ro/sectiune/portret/articol/capitanul-witold-pilecki-prizonier-de-bunavoie-la-auschwitz.

Tegoroczne obchody 75. rocznicy wyzwolenia Auschwitz-Birkeanu, obozu, który Niemcy utworzyli na terytorium okupowanej przez nich Polski, będą okazją do przypomnienia ostatnich ocalałych więźniów i milionów z nich, którzy zginęli w obozach lub też innych formach nazistowskich represji. W wydarzeniu zapowiedziały udział delegacje z ponad 35 krajów. Wśród nich będzie premier Rumunii Ludovic Orban.

Wystawa o rodzinie Ulmów w Muzeum Holokaustu Siedmiogrodu Północnego (adres: Piaţa 1 Mai nr 1) w Șimleu Silvaniei, które znane jest także jako miejsce urodzin Stefana Batorego, zostanie otworzona w czasie organizowanych przez muzeum obchodów Międzynarodowego Dnia Pamięci o Ofiarach Holokaustu, które pod patronatem Ambasady Rzeczpospolitej Polskiej w Bukareszcie odbędą się 26 stycznia 2020 roku o godz. 16.00. Można ją oglądać od wtorku do piątku, w okresie 24.01.2020 – 24.03.2020, w godz. 10.00 – 17.00.