2026 წელს, თერჯოლის მუნიციპალიტეტში, არქეოლოგიურ ძეგლ ზედა სიმონეთზე არქეოლოგიური კვლევების მესამე და მეოთხე სეზონები ჩატარდა.

სამუშაოებს ქართულ-პოლონური ჯგუფი ქუთაისის არქეოლოგიური ლანდშაფტის პროექტის ფარგლებში ახორციელებს. 

არქეოლოგიური ძეგლი უნაგირას მთის ძირში, ძველი სავაჭრო-საკომუნიკაციო გზის, ე.წ. „ქართლის შარას“ სიახლოვეს მდებარეობს.

სამაშველო არქეოლოგიური გათხრების შედეგად გამოვლინდა ადრეული ანტიკური ხანის (ძვ. წ. VI–IV საუკუნეები) რვა ნაგებობის ქვის საძირკვლები და მათი გაფართოებისა თუ გადაკეთების სხვადასხვა სამშენებლო ფაზა. ნაგებობები ფერდობზე ტერასულად იყო განლაგებული.

ორ ტერასაზე აღმოჩენილი ნახშირად ქცეული ხის კოჭები მიანიშნებს ძლიერ ხანძარზე, რომელმაც ნაგებობების ნაწილის ჩამონგრევა გამოიწვია.

ასევე გამოვლინდა ორი ახალი სამარხი: ორმოს ტიპის სამარხი, რომელშიც ზრდასრული ადამიანისა და ბავშვის ნეშტები სამარხეულ ინვენტართან ერთად იყო მოთავსებული (მათ შორის, სარმატული სტილის რკინის ხანჯლის ფრაგმენტი), და ჭურჭელში მოწყობილი სამარხი, რომელიც ურნის ფუნქციას ასრულებდა და მცირე ასაკის ბავშვის ან ნაყოფის ნეშტს შეიცავდა.

მრავალრიცხოვან არქეოლოგიურ მონაპოვარს შორის აღსანიშნავია ანტიკური კერამიკა, ძვლის იარაღები, კვირისტავები, საქსოვი დაზგის საწაფები, ქვის ხელსაფქვავები და კაჟის, ქალცედონისა თუ ობსიდიანის იარაღები.

გვიანდელი ბრინჯაოსა და ადრეული რკინის ხანის მიჯნის (ძვ. წ. X–VII საუკუნეები) უფრო ადრეული კერამიკის, აგრეთვე შიდა ქართლის რეგიონიდან იმპორტირებული მოხატული ჭურჭლის (ძვ. წ. IV–III საუკუნეები) არსებობა ადასტურებს, რომ ამ ადგილს ხანგრძლივი და მრავალფაზიანი ისტორია აქვს.