6.04.2017 - 14.05.2017 Historia

„Samarytanie z Markowej” – wystawa w Braszowie

Wstrząsające losy polskiej rodziny Wiktorii i Józefa Ulmów, którzy w czasie II Wojny Światowej ratowali przed śmiercią Żydów i za co wraz z szóstką swoich dzieci zostali rozstrzelani przez niemieckich okupantów, będzie można poznać na wystawie „Samarytanie z Markowej” prezentowanej w Muzeum Cywilizacji Miejskiej w Braszowie.

Podczas II Wojny Światowej Niemcy wymordowali ok. 90 proc. z liczącej ok. 3,5 mln osób społeczności polskich Żydów. Według różnych szacunków, niemiecką okupację przeżyło ok. 40-120 tysięcy z nich, przede wszystkim ukrywając się wśród ludności polskiej, chowając się w lasach bądź w szeregach polskiej partyzantki. 
W 1942 roku polscy rolnicy Wiktoria i Józef Ulmowie z podkarpackiej wsi Markowa, mimo grożącej za to kary śmierci wprowadzonej przez nazistów, zaczęli ukrywać w swoim gospodarstwie rolnym ośmioro Żydów. Ich bohaterska postawa nie była odosobniona. Według historyków, w różne formy pomocy ludności żydowskiej w czasie II Wojny Światowej zaangażowanych było od 300 tysięcy do 1 miliona Polaków.

24 marca 1944 roku, w wyniku donosu, Wiktoria i Józef Ulmowie, ich sześcioro dzieci w wieku od ośmiu do półtora roku oraz ukrywane przez nich dwie rodziny żydowskie zostali rozstrzelani przez niemieckich żandarmów. W chwili masakry Wiktoria była w 9 miesiącu ciąży. Mimo tragedii i niemieckiego terroru panującego na ziemiach okupowanej Polski, do końca wojny w chłopskich domach w Markowej przeżyło 21 Żydów. Tę niezwykłą historię opowiada wystawa prezentowana w Muzeum Cywilizacji Miejskiej w Braszowie.

Dokładna liczba Polaków zamordowanych przez Niemców za pomoc udzieloną Żydom w czasie II Wojny Światowej nie jest znana. Duża część ofiar pozostała anonimowa i nie zachowała się pełna dokumentacja. Szacunki historyków wahają się jednak od 2,5 tysiąca do 50 tysięcy osób.
Polacy stanowią najliczniejszą grupę narodowościową uhonorowaną przez Instytut Yad Vashem w Jerozolimie tytułem „Sprawiedliwy Wśród Narodów Świata”, przyznawanym za bezinteresowne ratowanie Żydów podczas II Wojny Światowej (6620 osób, czyli 26 proc. wszystkich uhonorowanych). W 1995 roku tytuł ten pośmiertnie otrzymali także Wiktoria i Józef Ulmowie.

17 marca 2016 roku w Markowej, skąd pochodziła bohaterska rodzina, otwarte zostało Muzeum Polaków Ratujących Żydów podczas II Wojny Światowej im. Rodziny Ulmów. Z jego powstaniem wiąże się też wystawa „Samarytanie z Markowej”, której rumuńską wersję przygotował Instytut Polski w Bukareszcie.
Jej prezentacja w Braszowie odbywa się dzięki współpracy Instytutu Polskiego w Bukareszcie z Muzeum Etnograficznym w Braszowie, którego częścią jest Muzeum Cywilizacji Miejskiej.

Ekspozycję będzie można oglądać w dniach 6 kwietnia – 14 maja 2017 roku w Muzeum Cywilizacji Miejskiej, Piaţa Sfantului nr 15, od wtorku do niedzieli, w godzinach 9-17 (w poniedziałki muzeum jest zamknięte).
Wystawa „Samarytanie z Markowej” była wcześniej prezentowana przez Instytut Polski na terenie Rumuni w: Bukareszcie (marzec 2016), Jassach (wrzesień-październik 2016) i Timiszoarze (listopad 2016) oraz w Republice Mołdawii w Kiszyniowie (styczeń-luty 2017).

from to
Scheduled Historia

Polskie Historie w Komiksie 🗓

Od 13 do 16 sierpnia w ramach Festiwalu Historycznych Komiksów w Braszowie będzie można odwiedzić wystawę „Polskie opowieści w komiksie”, prezentującą prace 25 polskich artystów. Wystawa ukazuje różnorodność i bogactwo polskiego komiksu historycznego oraz oferuje niecodzienne spojrzenie na historię poprzez sztukę. Ekspozycja będzie dostępna w Muzeul Judetean de Istorie Brasov.
13 08.2026 16 08.2026 Historia, Sztuki wizualne, Wydarzenia

Retrospektywa Andrzeja Wajdy na Festiwalu Filmów i

Z okazji Roku Andrzeja Wajdy 2026 w Polsce cztery z najważniejszych filmów wielkiego polskiego reżysera Andrzeja Wajdy będzie można zobaczyć podczas tegorocznej edycji Festiwalu Filmów i Historii, który odbędzie się w dniach 7–23 sierpnia. W programie festiwalu znajdują się również dwa inne nagrodzone polskie filmy.
07 08.2026 23 08.2026 Historia, Kino, Wydarzenia

Kolory Prawosławia w Polsce – opowieść o

Do końca października Muzeum Golești gości wystawę fotograficzną „Kolory Prawosławia. Polska”, która zaprasza do odkrywania duchowego i kulturowego dziedzictwa prawosławnych i grekokatolickich społeczności w Polsce. Dzięki wyjątkowym fotografiom wystawa ukazuje piękno cerkwi, malowniczych krajobrazów oraz tradycji, które od wieków współtworzą kulturową różnorodność kraju.
28 07.2026 31 10.2026 Historia