Decyzją Senatu Rzeczypospolitej Polskiej rok 2026 został ogłoszony Rokiem Andrzeja Wajdy, upamiętniającym setną rocznicę urodzin wybitnego reżysera filmowego i teatralnego (urodzonego 6 marca 1926 roku). Andrzej Wajda jest autorem imponującego dorobku obejmującego ponad 50 filmów, które udokumentowały ewolucję polityczną i społeczną jego kraju oraz mierzyły się z mitami tożsamości narodowej, oferując wnikliwe analizy uniwersalnego elementu polskiego doświadczenia – walki o zachowanie godności w najtrudniejszych okolicznościach.

W ramach Festiwalu Filmów i Historii widzowie będą mieli okazję zobaczyć „Człowieka z marmuru” (1977) i „Człowieka z żelaza” (1981), oba w odrestaurowanych wersjach, a także film „Wałęsa. „Człowiek z nadziei” (2013), wszystkie zebrane w tzw. „Trylogię Solidarności”, a także „Katyń” (2007).

Ponadto, w programie festiwalu znajduje się najnowszy film pełnometrażowy wielokrotnie nagradzanej reżyserki Agnieszki Holland, „Franz” (2025), będący polskim kandydatem do Oscara, jak również film dokumentalny „Kumotry” (2025) w reżyserii Emilii Śniegoskiej.

 ***

→ 7 sierpnia, godz. 21:00 – Twierdza Feldioara

→ 10 sierpnia, godz. 21:00 – Bastion Tkaczy / Artystów w Braszowie

KATYŃ

Polska, 2007, 117 min.

Akcja filmu toczy się w 1940 roku we wsi Katyń, położonej 20 kilometrów od rosyjskiego miasta Smoleńska. Na rozkaz Stalina sowieckie służby specjalne aresztują i mordują 22 tysiące oficerów wziętych do niewoli podczas polskiej wojny obronnej w 1939 roku, a także wielu cywilów. Ponieważ polski system poboru wymagał od wszystkich absolwentów uniwersytetów uzyskania stopnia oficera rezerwy, Sowieci zniszczyli również znaczną część polskiej inteligencji. Wśród ofiar zbrodni katyńskiej znalazł się także ojciec reżysera Andrzeja Wajdy.

„Katyń” otrzymał między innymi Złoty Glob za najlepszy film oraz Europejską Nagrodę Filmową za najlepsze kostiumy. Został również nominowany do Oscara w kategorii najlepszy film nieanglojęzyczny.

Trailer: www.youtube.com

→ 17 sierpnia, godz. 10:00 – Kino Amza Pellea w Rasznowie

CZŁOWIEK Z MARMURU

dramat, 153 min., Polska, 1977

W 1976 roku młoda dziewczyna z Krakowa kręci swój film dyplomowy, zaglądając za kulisy życia murarza z lat 50., Birkuta, który przez krótki czas był bohaterem proletariatu. Jak powstał mit tego bohatera i co stało się z nim po tym, gdy zyskał sławę? Młodej reżyserce udaje się zdobyć ocenzurowane materiały filmowe i przeprowadzić wywiady z przyjaciółmi mężczyzny, jego byłą żoną oraz filmowcem, który uczynił z niego bohatera. Ostatecznie udaje jej się stworzyć portret Birkuta – człowieka, który wierzył w rewolucję robotniczą i w możliwość budowania mieszkań dla wszystkich. Ostatecznie to jego zalety doprowadziły go do klęski. Bezpośredni styl i treść filmu nie podobają się przełożonemu reżyserki, który odwołuje projekt pod pretekstem przekroczenia budżetu. Czy istnieje jakikolwiek sposób, aby reżyserka dokończyła swój projekt?

Nagroda Krytyki na Festiwalu Filmowym w Cannes i na Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni, New York Film Critics Circle Awards – Nagroda Specjalna.

Trailer: www.youtube.com

→ 17 sierpnia, godz. 13:20 – Kino Amza Pellea w Rasznowie

CZŁOWIEK Z ŻELAZA

dramat, 147 min., Polska, 1981

W kontynuacji filmu „Człowiek z marmuru” polskiego reżysera-dysydenta Andrzeja Wajdy, uzależniony od alkoholu reporter telewizyjny Winkiel otrzymuje od władz Partii Komunistycznej zadanie zdyskredytowania strajkujących w Stoczni Gdańskiej, a w szczególności charyzmatycznego robotnika Tomczyka oraz jego żony, więźniarki politycznej Agnieszki – byłej reżyserki. Akcja filmu toczy się w tle narodzin ruchu robotniczego „Solidarność” pod przewodnictwem przyszłego prezydenta Polski i laureata Pokojowej Nagrody Nobla Lecha Wałęsy i zawiera sceny nagrane podczas autentycznych strajków robotniczych.

Złota Palma na Festiwalu Filmowym w Cannes oraz nominacja do Oscara w kategorii najlepszy film nieanglojęzyczny.

Trailer: www.youtube.com

→ 18 sierpnia, godz. 10:50 – Kino Amza Pellea w Rasznowie

WAŁĘSA. CZŁOWIEK Z NADZIEI

dramat, biograficzny, 127 min., Polska, 2013

Trzeci film z „Trylogii Solidarności” (obok „Człowieka z marmuru” z 1977 roku i „Człowieka z żelaza” z 1981 roku), w którym Andrzej Wajda portretuje Lecha Wałęsę – lidera polskiego ruchu „Solidarność”, laureata Pokojowej Nagrody Nobla i jedną z najważniejszych postaci politycznych kraju – to wciągający film biograficzny. Obraz umiejętnie bada różne oblicza osobowości Wałęsy, ukazywanego zarówno jako złożony bohater narodowy, jak i zwykły człowiek rodzinny, skłaniając do refleksji nad tym, w jaki sposób rodzi się narodowa legenda oraz jakie cechy ludzkie są potrzebne, by nie ugiąć się pod naporem represji.

Trailer: www.youtube.com

→ 18 sierpnia, godz. 21:30 – Rynek Unirii w Rasznowie

FRANZ

Polska, Czechy, Niemcy, Francja, Turcja, 2025, 127 min.

Reżyseria: Agnieszka Holland

Wielokrotnie nagradzana polska reżyserka Agnieszka Holland podejmuje się swojego najbardziej ambitnego dotychczasowego projektu: filmu biograficznego o kultowym czeskim pisarzu XX wieku, Franzu Kafce. Skonstruowany w formie kalejdoskopowej mozaiki, film śledzi wpływ pisarza i jego twórczości na świat, od jego narodzin w XIX-wiecznej Pradze, aż po śmierć w Wiedniu po I wojnie światowej. „Franz” oferuje widzom zupełnie nowe spojrzenie na życie człowieka kryjącego się za literackim geniuszem.

Polski kandydat do Oscara 2026 w kategorii najlepszy film nieanglojęzyczny.

Trailer: www.youtube.com

→ 20 sierpnia, godz. 09:40 – Kino Amza Pellea w Rasznowie

KUMOTRY

dokumentalny, Polska-Niemcy, 2025, 69 min.

Film opowiada historię przyjaźni dwóch kobiet mieszkających we wsi Plesza w gminie Mănăstirea Humorului w okręgu Suczawa, w historycznym regionie Bukowiny. W tej wsi mieszkają wyłącznie Polacy.

Hanka i Bronka pochowały już swoich mężów, a ich dzieci wyjechały za granicę w poszukiwaniu lepszych perspektyw. Niezależne i polegające na własnych siłach bohaterki zachwycają pogodą ducha, mimo że ich świat nieuchronnie odchodzi w przeszłość. Pozostają im wspomnienia czasów, które już nie wrócą, oraz wspólne stawianie czoła wyzwaniom codziennego życia.

Nostalgiczny obraz znikającego świata podbija serca naturalnym humorem bohaterek oraz ujęciami ukazującymi niezwykły urok przyrody u podnóża Karpat. Reżyserka Emilia Śniegoska stworzyła poruszający film o pamięci, przyjaźni i upływie czasu. Portret dwóch przyjaciółek, które są dla siebie wszystkim, zaprasza widzów do ponownego przemyślenia swoich priorytetów i spojrzenia na rzeczywistość z mniej codziennej perspektywy.

Trailer: www.youtube.com