W historii Polski XX wieku nie ma postaci bardziej znanej niż marszałek Józef Piłsudski (1867-1935). Słynny dowódca stał się symbolem odzyskania przez Polskę niepodległości w 1918 roku. Wówczas – po 123 latach zaborów, czyli podziału ziem polskich między Rosję, Prusy i Austrię, które rozgrabiały je trzykrotnie i próbowały pozbawić Polaków nie tylko ich ojczyzny, ale także języka, tradycji i kultury – kraj powrócił na mapy Europy.

Piłsudski miał również decydujący wpływ na kształt Polski po I wojnie światowej. Cieszący się dużym uznaniem międzynarodowym przywódca stanął na czele odrodzonego państwa polskiego, stworzył jego armię i demokratyczne podstawy (np. w listopadzie 1918 roku przyznał kobietom prawo głosu w wyborach). Później rządził twardą ręką, nie raz wzbudzając kontrowersje, ale też podziw nawet wśród przeciwników.

Józef Piłsudski był zaprzyjaźniony z rumuńską rodziną królewską, bywał w Rumunii na długich wakacjach i cztery razy w czasie wizyt oficjalnych (1922, 1928, 1931, 1932). Miał również zasługi dla całego kontynentu – w 1920 wygrywając Bitwę Warszawską, znaną w Polsce jako Cud nad Wisłą, na kilka dekad uchronił swój kraj i Europę przed bolszewikami.

W 2017 roku 5 grudnia przypada 150 rocznica jego urodzin. Z tej okazji polski parlament ogłosił obecny rok Rokiem Józefa Piłsudskiego, a Instytut Polski w Bukareszcie wraz z partnerami przygotował cykl wydarzeń poświęconych wybitnemu Polakowi.

Najważniejszym z nich jest historyczna konferencja naukowa w Jassach, organizowana na kilka dni przed 99 rocznicą odzyskania niepodległości przez Polskę przez Instytut Polski we współpracy z Ambasadą Rzeczpospolitej Polskiej w Rumunii i Muzeum Zjednoczenia oraz Centrum Studiów Europejskich Wydziału Prawa Uniwersytetu im. Alexandru Ioana Cuzy i Centrum Historii XX wieku Wydziału Historii Uniwersytetu im. Alexandru Ioana Cuzy. W wydarzeniu wezmą udział historycy z Polski i Rumunii. 

Konferencji będzie towarzyszył wernisaż wystawy poświęconej Józefowi Piłsudskiemu w Muzeum Zjednoczenia, w którym wezmą udział m.in. Ambasador RP w Rumunii Marcin Wilczek oraz dyrektor Instytutu Polskiego w Bukareszcie Agnieszka Skieterska.

Warto podkreślić, że Muzeum Zjednoczenia w Jassach mieści się w niezwykle symbolicznym miejscu – w pałacu, który w latach 1859-1862 był siedzibą władcy zjednoczonej Mołdawii i Wołoszczyzny, księcia Alexandru Ioana Cuzy. Natomiast w czasie I wojny światowej, po ewakuacji władz rumuńskich do Jassów, budynek ten był rezydencją króla Rumunii Ferdynanda. 

Ekspozycja poświęcona polskiemu mężowi stanu będzie prezentowana w muzeum do 27 listopada 2017 roku.

Program konferencji „Józef Piłsudski – mąż stanu Polski i Europy” w dniu 3 listopada 2017 roku: 

10.30 – wernisaż wystawy „Józef Piłsudski – mąż stanu Polski i Europy”

11.30 – początek polsko-rumuńskiej konferencji „Józef Piłsudski – mąż stanu Polski i Europy”:

1) Prof. Michał Klimecki, Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu – „Józef Piłsudski w dziejach Polski i Europy”
2) Prof. Silviu Miloiu, Wołoski Uniwersytet w Târgoviște – „Józef Piłsudski jako dowódca wojskowy w rumuńskim piśmiennictwie okresu międzywojennego”
3) Prof. Adrian Vitalaru, Uniwersytet im. Alexandru Ioana Cuzy w Jassach – „Najwybitniejsza polska osobistość. Józef Piłsudski w raportach dyplomatycznych I wspomnieniach Alexandru Iacovaky”
4) Prof. Lucian Leuștean, Uniwersytet im. Alexandru Ioana Cuzy w Jassach – „Wizyta Marszałka Piłsudskiego w Rumunii w 1922 r.”
5) Dr Bogdan-Alexandru Schipor, Instytut Historyczny im. A. D. Xenopola w Jassach – „Józef Piłsudski i sojusz polsko-rumuński w Europie po Locarno 1926″
6) Prof. Henryk Walczak, Uniwersytet Szczeciński – „Wizyta Marszałka Piłsudskiego w Rumunii w 1928 r.”
7) Dr Daniel Hrenciuc, Kolegium Techniczne w Radowcach – „Wizyta Marszałka Piłsudskiego w Rumunii w 1932 r.”

15.00 – zakończenie konferencji.

Referaty zostaną wygłoszone w językach rumuńskim i angielskim.

Wernisaż oraz konferencja odbędą się w Muzeum Zjednoczenia w Jassach, ul. Alexandru Lăpușneanu 14. Wystawę można oglądać do 27 listopada, od środy do niedzieli w godz. 10.00 – 17.00.