W 2021 roku obchodziliśmy stulecie nawiązania polsko-rumuńskich stosunków wojskowych. W dniu 3 marca 1921 r. w Bukareszcie przedstawiciele Polski i Rumunii podpisali „Konwencję o przymierzu odpornym między Rzeczpospolitą Polską a Królestwem Rumunii” oraz tajną konwencję wojskową. Ta data to symboliczny początek relacji wojskowych pomiędzy oboma krajami. Z tej okazji Instytut Polski w Bukareszcie przygotował wystawę „Polsko-rumuński sojusz wojskowy w okresie międzywojennym”.

Sojusz miał duże znaczenie dla obu krajów, ponieważ gwarantował wzajemne wsparcie wojskowe w przypadku agresji sowieckiej, która była realnym i nieuchronnym zagrożeniem w okresie międzywojennym. Rosja Sowiecka (później Związek Radziecki) nie ukrywała roszczeń terytorialnych wobec Besarabii, będącej wówczas częścią terytorium Wielkiej Rumunii, oraz wobec Galicji Wschodniej należącej wtedy do Polski.

Kontynuacją tych dobrych relacji jest z pewnością obecność Polskiego Kontyngentu Wojskowego w Krajowej. W tej chwili swą zmianę kończy 12 już rotacja polskich żołnierzy, a fakt, że ich dowódcą po raz pierwszy jest kobieta, skłonił nas do tego, aby zorganizować w Drobecie także wystawę „Polki i Rumunki, które zmieniły świat”, i zaprosić panią major jako przykład kobiety sukcesu w tym męskim zawodzie.

Wśród bohaterek wystawy – 17 Polek i 17 Rumunek – znalazły się m.in. wojowniczki o niepodległość, prawa kobiet, pionierki w dziedzinie nauki czy sportu. Dzięki sile ich ducha i determinacji żyje nam się lepiej. Wiele kobiet, których historie opowiada wystawa „Polki i Rumunki, które zmieniły świat”, to postaci stosunkowo mało znane szerokiej publiczności, choć nie zabrakło także tych, które w obu krajach są bezsprzecznymi symbolami sukcesu.

Dokonania bohaterek naszej wystawy wciąż zadziwiają. Były odważne, zdolne, pomysłowe, pracowite, niemal codziennie przełamywały stereotypy, a swoim życiem udowadniały jak ważna jest w nim pasja. Dzięki takim kobietom Polska i Rumunia bardzo się zmieniły. Wiele z nich miało także wpływ na zmiany zachodzące na świecie. 

Wystawę „Polki i Rumunki, które zmieniły świat” przygotował Instytut Polski w Bukareszcie z okazji obchodzonego w 2018 roku w Polsce Roku Kobiet. Upamiętniał on stulecie uzyskania przez Polki praw wyborczych. Koncepcję graficzną ekspozycji stworzył kolektyw twórczy Dinksy z Cieszyna.

===========

Bohaterki wystawy „Polski i Rumunki, które zmieniły świat”:

 Polki: Cezaria Baudouin de Courtenay-Ehrenkreutz-Jędrzejewiczowa, Krystyna Chojnowska-Liskiewicz, Halina Konopacka, Karolina Lanckorońska, Janina Lewandowska, Pola Negri, Regina Salomea Pilsztyn, Helena Rubinstein, Wanda Rutkiewicz, Irena Sendlerowa, Krystyna Skarbek, Maria Skłodowska-Curie, Zofia Stryjeńska, Wanda Telakowska, Helena Wiewiórska, Elżbieta Zawacka, Narcyza Żmichowska

 Rumunki: Viorica Agarici, Virginia Maria Andreescu-Haret, Ana Aslan, Maria Bălan, Sarmiza Bilcescu-Alimănișteanu, Smaranda Brăescu, Elena Caragiani-Stoienescu, Nadia Comăneci, Maria Cutarida Crătunescu, Cecilia Cuțescu-Storck, Smaranda Gheorghiu, Elena Ghica, Aurora Gruescu, Sofia Ionescu-Ogrezeanu, Elisabeta Rizea, Lucia Sturdza Bulandra, Elisa Leonida Zamfirescu

Obie wystawy można oglądać na twierdzy Severin do 7 sierpnia 2023 roku.