25.03.2025 - 20.04.2025 Historia

Rumunia – Polaków azyl i tranzyt do walki o wolność

W okresie międzywojennym Polska i Rumunia zawarły sojusz polityczny i wojskowy, który chronił oba państwa przed zagrożeniem ze strony Związku Radzieckiego. Po niemieckiej inwazji na Polskę 1 września 1939 r. Bukareszt przyjął postawę neutralną, natomiast rząd polski, w obliczu inwazji sowieckiej 17 września 1939 r. i nieuchronnej porażki kampanii obronnej, zwolnił stronę rumuńską ze zobowiązań wynikających z układu sojuszniczego, mając nadzieję, że przyzna jej on prawo przejścia do Francji, aby mogła kontynuować walkę zbrojną. Ten fragment naszej wspólnej historii jest tematem najnowszej wystawy „Rumunia – Polaków azyl i tranzyt do walki o wolność”, którą do 20 kwietnia można oglądać na ogrodzeniu Pałacu Șuțu w Bukareszcie.

Władze w Bukareszcie od początku wojny poddawane coraz ostrzejszej presji niemieckiej, do której następnie doszły obawy przed agresją ZSRR zdecydowały się na internowanie władz polskich. W tym czasie granice Rumunii przekraczali masowo polscy uchodźcy i żołnierze. Schronienie znalazło tam ok. 26 tys. cywilów oraz 25 tys. wojskowych. Ci pierwsi zostali rozlokowani wielu miejscowościach, w największej liczbie w Ploiești, Bukareszcie, Călărași, Strehaia i Râmnicu Vâlcea.

Tych drugich ze względu na przyjęty status neutralności internowano w obozach, przejmując ich wyposażenie i uzbrojenie ( o wartości ok. 2 mld lei w tym czołgi i samoloty).

Bliskie stosunki sojusznicze z przeszłości nie pozostały bez wpływu na postawę wobec Polaków władz i społeczeństwa rumuńskiego. Mimo ciągłej presji niemieckiej Bukareszt zgodził  na ewakuację przez port w Konstancy polskiego złota, walorów Funduszu Obrony Narodowej oraz skarbów kultury narodowej, Narodowy Bank Rumunii przyjął także w formie depozytu 3 tony wspomnianego kruszcu. Tolerowano masowe ucieczki żołnierzy WP z obozów internowania, jednocześnie starając się uczynić znośnymi warunki egzystencji tych, którzy nadal w nich pozostawali. Cieniem na tej postawie kładzie się przekazanie Niemcom w lutym 1941 r.  z polecenia gen.  Iona Antonescu 1600 żołnierzy i oficerów pozostających jeszcze w obozach. Należy jednak podkreślić, że do tego czasu dzięki przychylności miejscowych czynników 20 tys. oficerów i żołnierzy mogło wyjechać do Francji,  by ponownie podjąć walkę zbrojną z Niemcami (pozostali z internowanych wrócili do Polski, pod okupację niemiecką, bądź sowiecką).

Opieki i życzliwości ze strony państwa i społeczeństwa rumuńskiego doświadczali  uchodźcy cywilni. Wspierano ich zapomogami (ok. 2 mld lei), pozwalano na funkcjonowanie organizacji charytatywnych ( np. Centralny Komitet Obywatelski Pomocy i Opieki nad Uchodźcami w Rumunii, Amerykańska Komisja Pomocy Polakom, będąca kontynuacją przedwojennego Chrześcijańskiego Stowarzyszenia Młodzieży Męskiej – ang. YMCA), kulturalno – oświatowych i sportowych, młodzieży i dzieciom umożliwiano naukę. Doświadczenia dobroci i sympatii doznanych w Rumunii pozostały we  wdzięcznej pamięci nie tylko tych,  co po wojnie wrócili do ojczyzny, ale także ich potomków i ogółu społeczeństwa polskiego.

 

from to
Scheduled Historia

Film „Katyń” w Republice Mołdawii 🗓

Oparty na prawdziwych faktach film „Katyń” wybitnego polskiego reżysera Andrzeja Wajdy zostanie zaprezentowany 3 lipca w otwarciu pierwszej edycji Festiwalu Filmów i Historii w Mereni, w Republice Mołdawii.
03 07.2026 Historia, Kino, Wydarzenia

Wystawa „Józef Piłsudski – mąż stanu Polski

Z okazji 91. rocznicy śmierci marszałka Józefa Piłsudskiego w Bibliotece Adama Mickiewicza w Kiszyniowie zorganizowano wystawę pt. „Józef Piłsudski – mąż stanu Polski i Europy”. Ekspozycja została przygotowana w celu upamiętnienia jednej z najważniejszych postaci w historii Polski oraz przybliżenia jej roli w historii Europy.
11 05.2026 30 06.2026 Historia

Wystawa „Polskie wynalazki, które zmieniły świat” –

Na ogrodzeniu Muzeum Narodowego Historii Mołdawii w Kiszyniowie prezentowana jest wystawa „Polskie wynalazki, które zmieniły świat”, dostępna dla publiczności w okresie 2 czerwca – 2 lipca. Ekspozycja może być oglądana o dowolnej porze, oferując przystępną i inspirującą prezentację wkładu Polski w rozwój nowoczesnej technologii.
02 06.2026 02 07.2026 Historia, Inne