Wystawa „Repression and Free Will” w Art Fundation Anagi
14 marca 2026 roku w siedzibie Art Fundation Anagi w Tbilisi została otwarta wystawa „Repression and Free Will” („Represje i wolność twórcza”) poświęcona mechanizmom, za pomocą których system sowiecki ograniczał wolność artystyczną, oraz formom twórczego oporu, które pojawiały się w odpowiedzi na represje.
Kuratorami wystawy są Tea Goguadze–Apfel, Konstantine Bolkvadze i Mariam Shergelashvili, a Instytut Polski w Tbilisi jest jej partnerem.
Wystawa prezentuje prace Henryka Hryniewskiego (1869–1938), artysty polskiego pochodzenia działającego w Gruzji – ofiary represji sowieckich. Henryk Hryniewski był współzałożycielem pierwszej na Kaukazie, Gruzińskiej Akademii Sztuk Pięknych, twórcą ikonostasu w świątyni Kaszweti, autorem pierwszych rysunków do dzieł zebranych jednego z najważniejszych pisarzy gruzińskich, Ilii Czawczawadze, oraz autorem projektu i dekoracji Banku Szlacheckiego, obecnie Biblioteki Narodowej Gruzji, gdzie mieści się sala jego imienia poświęcona polskiej literaturze.
Wystawa pokazuje także twórczość gruzińskich malarzy abstrakcyjnych różnych pokoleń, określanych mianem „formalistów”, którzy byli prześladowani przez system sowiecki. Retrospektywa śledzi rozwój gruzińskiej abstrakcji – od wczesnego modernizmu po odzyskanie niepodległości Gruzji – i obejmuje prace współczesnych artystów, takich jak David Kakabadze, Leila Shelia i Levan Chogoshvili i inni.
W ramach wystawy „Repression and Free Will” 24 marca zorganizowano dyskusję poświęconą roli pamięci kulturowej i wsparcia instytucjonalnego. Spotkanie poprowadziły Thea Goguadze-Apfel, kurator wystawy, oraz Magdalena Wojdasiewicz, dyrektor Instytutu Polskiego w Tbilisi, która podkreśliła znaczenie Instytutu w budowaniu więzi między Polską a Gruzją oraz wspieraniu pamięci o wkładzie polskich emigrantów – artystów, badaczy, inżynierów i intelektualistów – w ochronę dziedzictwa gruzińskiej kultury. Podczas spotkania omówiono także działalność Instytutu Polskiego w Tbilisi w obszarze archeologii (Polsko-Gruzińska misja archeologiczna) oraz literatury (m.in. najlepsze tłumaczenie polskiej literatury na język gruziński nagrodzone SABA 2025).
Wystawa czynna do 10 czerwca 2026 – zapraszamy.