6.05.2020 #RememberGusen, Aktualności

#RememberGusen

Fragment przesłuchania byłego niemieckiego więźnia KL Gusen Willego Schlagintweita w powojennym procesie w 1947r. przeciwko dowódcy formacji SS w KL Auschwitz Wilhelmowi Gehringowi:

„Z okresu pobytu w Gusen o obozie mogę powiedzieć, że w ciągu trzech miesięcy pracy w kamieniołomie straciłem 30 kg wagi, tak że byłem szkieletem. Jedzenie dla więźniów w tym czasie składało się z przemarzniętych buraków pastewnych oraz ze zgniłych, śmierdzących, przemarzniętych ziemniaków, które w trzech czwartych nie były myte i oskrobane. Po otwarciu kotła z taką zupą buchał smród okropny. Było to nie do jedzenia. Przy tym wyżywieniu pracowaliśmy niejednokrotnie dzień i noc, jak np. w czasie świąt Bożego Narodzenia 1942 r., kiedy pracowałem 12 godzin w kamieniołomie, a przez całą noc skrobałem ziemniaki – tak było przez pięć dni i nocy, po czym jedna noc była wolna i znowu następowały cztery dni i cztery noce pracy bez przerwy, i po raz trzeci, po czym większość moich kolegów więźniów zmarła z głodu i wycieńczenia. Wśród zmarłych znajdowali się więźniowie: radzieccy jeńcy wojenni, następnie Niemcy wszystkich kategorii, Polacy, Hiszpanie republikańscy, Francuzi i inne narodowości.(…)

Przy tym wyżywieniu i przy tym rodzaju pracy więźniowie musieli wymrzeć bez wyjątku wszyscy i to było tylko kwestią czasu. Na blokach liczących po 680 ludzi marło dziennie za mojej bytności ok. 10–12 więźniów. Nadmieniam charakterystyczny przypadek: pewnego razu mój kolega więzień oświadczył mi, że jest tak zwierzęco głodny, że musi ukraść wieczorem chleb koledze, aby się raz najeść do syta, po czym rzuci się na druty. Mimo moich próśb zamiar swój wykonał, przy czym gdy udawał się na druty, został zastrzelony.

(…) W obozie było czynne krematorium, w którym nie można było nadążyć z paleniem, paląc zmarłych z głodu dzień i noc, bez przerwy. Nieustannie wydobywający się smród palonych ciał zatruwał powietrze i stwarzał piekło z Gusen tego rodzaju, że główny obóz oświęcimski wydawał się rajem. (…)”


Biblioteka Instytutu Polskiego 19 i 20 maja

Serdecznie zapraszamy od 26 maja 2026r.
19 05.2026 20 05.2026 Aktualności

Polsko-Austriackie Kolegium Letnie w Warszawie 🗓

09–19 sierpnia 2026
09 08.2026 19 08.2026 Aktualności

Linda Lach – all keys, all times

Wystawa podejmuje temat ukrytych mechanizmów standaryzacji i logiki systemów w zainscenizowanym, pozornie neutralnym i kontrolowanym środowisku. Bada, w jaki sposób ujednolicenie, modularność i bezszwowy design wytwarzają emocjonalne i historyczne warunki, w których czekanie, bezruch i subtelne zakłócenia stają się strukturalnym doświadczeniem współczesności.
06 03.2026 10 05.2026 Aktualności