8.04.2021 Aktualności

Skarby Afryki w sercu Polski

Pasjonująca kolekcja starożytnej sztuki nubijskiej z Faras, odkryta i uratowana przez Polaków na terytorium dzisiejszego Sudanu, obchodzi w tym roku swoje 60-lecie. Z okazji rocznicy Muzeum Narodowe w Warszawie, w którym znajduje się część zbiorów z tego miejsca, przygotowało cykl wydarzeń naukowych i edukacyjnych, które przybliżają ich historię i dokonania polskich archeologów.

Polska misja archeologiczna przybyła do Afryki podczas budowy Wysokiej Tamy Asuańskiej, potężnej zapory wodnej na Nilu w pobliżu miasta Asuan. Kierował nią prof. Kazimierz Michałowski, legenda polskiej archeologii, wówczas kierownik Polskiej Stacji Archeologii Śródziemnomorskiej Uniwersytetu Warszawskiego w Kairze oraz zastępca dyrektora Muzeum Narodowego w Warszawie.

Pod auspicjami UNESCO w latach 1961-1964 Polacy prowadzili wykopaliska, których celem było uratowanie bezcennych starożytnych dzieł przed zalaniem związanym z budową zapory. Na działaniach ratunkowych bardzo zależało rządom Sudanu, Egiptu i społeczności międzynarodowej. Zorganizowanie misji i prowadzenie wykopalisk w ogromnym pośpiechu było wielkim wyzwaniem, w zamian za udział w nich rządy obu krajów zaoferowały państwom, które zaoferowały prowadzenie wykopalisk połowę przyszłych znalezisk. O wytypowaniu miejsca wykopalisk zdecydował prof. Michałowski.

Najważniejszym odkryciem Polaków w Sudanie było odnalezienie pozostałości katedry w Faras, która służyła wiernym od VIII do XIV wieku i zespół znajdujących się w nich ponad 150 malowideł. Do dziś uznawane jest ono za jedno z czołowych osiągnięć polskiej nauki, konserwatorstwa i muzealnictwa, które okazało się przełomowe w badaniach nad starożytną i średniowieczną Nubią. Od niego też rozpoczęła się trwająca do dziś obecność polskich archeologów w Sudanie.

W ramach obchodzonego w 2021 roku jubileuszu, który symbolicznie został zainaugurowany w dniu 2 lutego, kiedy Polacy przybyli do Sudanu, Muzeum Narodowe w Warszawie będzie organizowało wiele wydarzeń naukowych i edukacyjnych, a także prowadziło działania online, w tym akcję popularyzatorską w mediach społecznościowych, która w sposób przystępny dla szerokiej publiczności przedstawi dzieje odkrycia katedry.

W końcu roku 2021 zostanie wydana również publikacja w języku polskim i angielskim, zawierająca dotąd niepublikowane materiały archiwalne z Faras.

Działania te są zapowiedzią przypadającej w 2022 roku pięćdziesiątej rocznicy otwarcia pierwszej Galerii Faras w Muzeum Narodowym w Warszawie. Prezentuje ona m.in. elementy kolekcji, która na mocy umowy między Polską a Sudanem trafiła do Polski. Jej zaczątkiem stały się odkrycia ekipy prof. Michałowskiego, w tym 67 malowideł, część kamiennych elementów wystroju architektonicznego katedry oraz innych kościołów i budowli w Faras, epitafia miejscowych biskupów i kapłanów, wyroby nubijskich rzemieślników, w tym duża grupa malowanych naczyń ceramicznych wyprodukowanych w miejscowych warsztatach. Pozostała część odkryć trafiła do Sudańskiego Muzeum Narodowego w Chartumie.

Kolekcja nubijska w Warszawie, która od 2014 roku prezentowana jest w całkowicie nowej odsłonie, pozostaje do dziś wyjątkowym w skali światowej, a także największym i najbogatszym zbiorem średniowiecznych zabytków nubijskich w Europie.

Podczas wydarzeń jubileuszowych współpracują ze sobą trzy instytucje: Muzeum Narodowe w Warszawie, Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej UW oraz Instytut Kultur Śródziemnomorskich i Orientalnych  Polskiej Akademii Nauk. Patronat nad obchodami objęło Ministerstwo Spraw Zagranicznych i UNESCO.

Więcej o odkryciach z Faras można dowiedzieć się także odwiedzając wystawę w Google Culture Institute w wersji:

Więcej o Galerii Faras:

EN: https://www.mnw.art.pl/en/collections/permanent-galleries/faras-gallery/

PL: https://www.mnw.art.pl/o-muzeum/galer/galeria-faras/

Scheduled Aktualności

POLSKIE POWROTY NAWA 🗓

DLACZEGO PROGRAM POLSKIE POWROTY NAWA? Celem programu Polskie Powroty NAWA jest umożliwienie wyróżniającym się polskim naukowcom powrotu do kraju i podjęcia zatrudnienia w polskich uczelniach, instytutach naukowych lub instytutach badawczych.
11 06.2021 Aktualności

Sto lat targów poznańskich 🗓

Pierwsze targi w odrodzonej Polsce wcale nie miały odbyć się w Poznaniu. Mimo iż miasto to zabiegało o organizację wystawy, naturalnym kandydatem wydawał się Gdańsk, największy polski ośrodek handlu. Tam zresztą zorganizowano targi w 1920 roku. Wkrótce jednak Gdańsk stał się Wolnym Miastem, a targi z sukcesem zorganizowano w stolicy Wielkopolski. I nie był to wybór przypadkowy. To w Poznaniu w czasach pruskich odbywały się od 1850 roku wystawy handlowe, z najsłynniejszą – Wschodnioniemiecką Wystawą Przemysłu, Rzemiosła i Rolnictwa w 1911 roku. Poznaniacy mieli więc i miejsce, i doświadczenie, i opinię dobrych organizatorów. Mieli też Edwarda Mazurkiewicza, który od 1917 roku starał się o stworzenie takiej wystawy. Z powodzeniem.
07 06.2021 Aktualności

Konkurs Historyczny Ministra Spraw Zagranicznych na najlepsze

Minister Spraw Zagranicznych ogłasza konkurs na najlepszą publikację obcojęzyczną promującą historię Polski i najlepszą publikację w języku polskim z zakresu historii polskiej dyplomacji, które zostały wydane w roku 2020. Historycy mogą zgłaszać swoje prace do 15 sierpnia 2021 r.
02 06.2021 Aktualności