Program edukacyjny „Skauci Niepodległej” / „Cercetașii Uniți” składał się z dwóch części, w których brali udział przedstawiciele największych oranizacji skautowych z Polski (Związek Harcerstwa Polskiego) i Rumunii (Cercetașii României, czyli Skauci Rumunii). Pierwszą z nich stanowiła wędrówka po Górach Rodniańskich, podczas której młodzież poznawała wzajmenie siebie oraz kulturę, historię i język obu krajów. Druga, stacjonarna część projektu, odbyła się w Pleszy, malowniczej wsi na rumuńskiej Bukowinie, zamieszkanej przez ludność polską. W okolicach tej miejscowości harcerze z Polski zbudowali obóz skautowy, w którym w dniach 19 – 23 lipca 2018 r. dzieci pochodzące z mniejszości polskiej na Bukowinie wraz z młodymi rumuńskimi skautami z Jass i Suczawy uczestniczyły w grach edukacyjnych i zabawach plenerowych.
Obóz skautowy na Bukowinie wzbudził zainteresowanie mediów, w tym rumuńskiej telewizji publicznej TVR, agencji i portali informacyjnych. Odwiedzili go także ważni goście i przedstawiciele różnych władz. Wśród nich byli m.in. prezes Związku Polaków w Rumunii Gerwazy Longher, wiceprezes tej organizacji Kazimierz Longher, ks. Stanisław Kucharek – wicedziekan dekanatu bukowińskiego, ks. Andrei Staszkowian – proboszcz parafii w Pleszy, a także władze Narodowej Organizacji Skautów Rumuńskich, na czele z prezesem – Andreiem Avramem i dyrektor wykonawczym – Mihaelą Gîrleanu. W ich obecności 21 lipca 2018 roku w Domu Polskim w Pleszy została otwarta wystawa prezentująca 100 lat polskiego harcerstwa. Ekspozycja, poza szerokim blokiem poświęconym udziałowi harcerzy w wydarzeniach szczególnie istotnych dla historii Polski, wspomina także początki skautowych relacji polsko-rumuńskich.
Goście oficjalnej części programu edukacyjnego w Pleszy w swoich wystąpieniach wiele uwagi poświęcili bardzo istotnej roli skautingu w historii Polski i Rumuni, jego ideałom oraz metodom wychowawczym. Projekt „Skauci Niepodległej” poza celami edukacyjnymi miał też zaprezentować skauting dzieciom i młodzieży z mniejszości polskiej na Bukowinie.
– Zależało nam, aby dzieci poznały bliżej historię Polski i Rumunii nie w szkolnych ławkach, a w inny, bardzo angażujący sposób. Ważne było także, aby posmakowały harcerskiego życia, nauczyły się jak radzić sobie w trudnych warunkach naturalnych, jak posługiwać się mapą i kompasem i przekonały się, że skauting pomaga w codziennym życiu – mówi Agnieszka Skieterska, dyrektor Instytutu Polskiego w Bukareszcie, który zainicjował projekt. – Bardzo istotna była także nasza bliska i owocna współpraca ze Związkiem Polaków w Rumunii, za którą jestem ogromnie wdzięczna. Dzięki niej np. mogliśmy gościć z dziećmi w Domu Polskim w Pleszy – dodaje dyrektor Skieterska.
Głównym partnerem akcji był Hufiec Wrocław Północ Związku Harcerstwa Polskiego, którego przedstawiciele organizowali program skautowy.
– Oznaką, że program się udał był ostatni dzień, kiedy dzieci śpiewały piosenki, których ich nauczyliśmy i tańczyły harcerskie tańce, które im pokazywaliśmy – mówi komendantka hufca Wrocław Północ Joanna Polańska. – To był trudny projekt. Baliśmy się bardzo, że nie uda nam się spełnić wszystkich założeń przedwyjazdowych, obawialiśmy się różnic kulturowych, a przede wszystkim tego, że w jednym obozie znaleźli się skauci oraz dzieci, które nigdy nie miały do czynienia z harcerstwem. Ale po zakończeniu projektu jesteśmy bardzo zadowoleni. Dzieci bardzo nam pomagały np. w tłumaczeniach, a przede wszytkim angażowały się zabawy i warsztaty przez nas przygotowane – dodaje.
Według większości uczestników programu „Skauci Niepodległej”, jedną z najpiękniejszych jego chwil było uroczyste „ogniobranie”, podczas którego polscy harcerze opowiedzieli o trudnej historii Polski i walce o niepodległość. Ogniobranie, w formule widowiska poetycko – muzycznego, poświęcone było 100 – leciu odzyskania przez Polskę niepodległości oraz 100 – leciu zjednoczenia Rumunii.
Po zakończeniu projektu w Pleszy polscy harcerze wyruszyli jeszcze w kilkudniowy objazd po Rumunii, który zakończy się pod koniec lipca.
Pomysł wspólnego projektu edukacyjnego dla harcerzy z Polski i skautów z Rumunii narodził się rok temu w czasie RoJAM, czyli organizowanego co kilka lat najważniejszego spotkania skautów rumuńskich z największej w kraju organizacji Cercetașii României. Wśród jego międzynarodowych gości byli także Polacy ze Związku Harcerstwa Polskiego reprezentujący Chorągiew Dolnośląską (Hufiec Wrocław Północ) i przedstawiciele Instytutu Polskiego w Bukareszcie, który rozwija współpracę z ruchem skautowym w Rumunii od 2015 roku.
Program „Skauci Niepodległej” był współfinasnowany przez Instytut Polski z Bukaresztu ze środków polskiego Ministerstwa Spraw Zagranicznych.
