Ojcem odradzającej się Polski stał się polsko-litewski żołnierz, Józef Piłsudski. Przyszły naczelnik państwa polskiego urodził się 5 grudnia 1867 r., jako czwarte dziecko spośród dwunastki rodzeństwa we wsi Zułów na Wileńszczyźnie, szlacheckiej rodzinie. Wychował się w duchu patriotycznym wśród wspomnień o ojcu, dawnego uczestnika powstania styczniowego, oraz otoczony poezją Adama Mickiewicza, którą czytała mu matka. W 1875 r. rodzina Piłsudskiego przeniosła się do Wilna, gdzie jako nastolatek ukończył gimnazjum, w atmosferze nieustającej rusyfikacji. Następnie rozpoczął studia medyczne w Charkowie, z których został wydalony za działalność konspiracyjną. W latach 1882-1897 został w zaaresztowany przez ochranę (tajną policję polityczną w Imperium Rosyjskim) oraz zesłany na Syberię, wraz z bratem Bronisławem.