W 5. numerze magazynu kulturalnego „Literatūra ir menas” (13 marca 2026) ukazały się dwa teksty, których lekturę szczególnie Państwu polecamy: fragment książki Grzegorza Piątka „Gdynia obiecana. Miasto, modernizm, modernizacja 1920-1939” oraz opowiadanie Władysława Stanisława Reymonta „W palarni opium”.

„Gdynia obiecana. Miasto, modernizm, modernizacja 1920-1939” autorstwa architekta, historyka architektury i krytyka Grzegorza Piątka ukazała się w 2022 roku. Książka trafiła na listę ścisłych finalistów Nagrody Literackiej „Nike”, zdobyła Nagrodę Czytelników. Jest to fascynująca i zaskakująca opowieść o budowaniu Gdyni od podstaw oraz marzeniu o idealnym mieście i idealnej Polsce. Fragment reportażu historycznego opublikowany w magazynie opowiada historię Gdyni i Józefa Piłsudskiego.

Opowiadanie „W palarni opium” Władysława Stanisława Reymonta, laureata Nagrody Nobla w dziedzinie literatury z 1924 roku, ukazało się po raz pierwszy w „Tygodniku Ilustrowanym” w 1894 roku, a następnie, w zmienionej formie, weszło do zbioru nowel i opowiadań „Ave Patria”.

W zbiorze utwór jest bardziej sfabularyzowany, np. jego przyjaciel Józef Drzewiecki, na którego zaproszenie pisarz udał się na doroczny zjazd Towarzystwa Teozoficznego do Londynu w 1894 roku, nie jest już nazywany swoim nazwiskiem, lecz – lekarzem i przyjacielem, a także usunięty został dopisek redakcyjny: „Są to zupełnie autentyczne, osobiście doświadczone wrażenia autora”.

Publikacje powstały we współpracy z Instytutem Polskim w Wilnie.

Miłej lektury!