We wtorek mijają cztery lata od rozpoczęcia wojny inwazyjnej wywołanej przez Rosję Władimira Putina przeciwko Ukrainie, co stanowi najpoważniejsze wyzwanie dla Unii Europejskiej od czasu upadku muru berlińskiego w listopadzie 1989 r., który zakończył zimną wojnę. Bezpieczeństwo, suwerenność i pozycja międzynarodowa zostały jednocześnie podważone zarówno ze Wschodu, jak i z Zachodu. Kontynent jest zmuszony, jak przypomniał premier Kanady Mark Carney, do zajęcia stanowiska i reagowania na dwa wymykające się spod kontroli zagrożenia: otwartą wojnę na jego wschodniej granicy oraz rosnącą niepewność co do trwałości transatlantyckich więzi, które przez dziewięćdziesiąt lat stanowiły podstawę jego architektury bezpieczeństwa.

Na wschodzie wojna na Ukrainie przestała być konfliktem peryferyjnym, stając się centralnym czynnikiem porządku europejskiego. Agresja Rosji, wraz z jej strategiami hybrydowego nacisku i powracającymi napięciami w przestrzeni powietrznej krajów takich jak Polska, rodzi pytania dotyczące zdolności odstraszania, spójności politycznej i nieodzownej autonomii Unii Europejskiej.

Na Zachodzie wycofanie się Stanów Zjednoczonych i powrót do jawnie unilateralistycznego dyskursu Donalda Trumpa sprawiają, że nie da się uniknąć pytań, które Europa zbyt długo odkładała na później, takich jak rzeczywisty koszt rezygnacji z obrony i zlecenia jej Waszyngtonowi oraz wpływ, jaki ma to na suwerenność Europy w świecie wielkich mocarstw, gdzie terytorium Grenlandii, podlegające suwerenności kraju będącego członkiem NATO i UE, jawi się jako element wymienny, zależny od apetytów amerykańskiego hegemona.

Niniejsze zaproszenie proponuje myślenie o Europie bez samozadowolenia, retorycznych schronień i gotowych stereotypów. Nie ogranicza się on do analizy zagrożeń zewnętrznych, ale próbuje odpowiedzieć na pytanie, czy Europa dysponuje projektem politycznym zdolnym przetrwać w nieprzyjaznym otoczeniu, czy też nadal zarządza przestarzałymi nawykami w świecie, który już się zmienił. Decydującą kwestią, przed którą stoi Europa, jest wybór między pozostaniem przestrzenią chronioną a staniem się podmiotem świadomym swojej historycznej odpowiedzialności.

Spotkanie zorganizowane przez Fundację Carlos de Amberes, Ambasadę RP w Hiszpanii, Espacio Maldonado, Uniwersytet Pontifical Comillas i Instytut Polski w Madrycie.

Wstęp wolny do wyczerpania miejsc