25.05.2026 Historia, Literatura, Wydarzenia

Wykład Remigiusza Ryzińskiego pt. „Od »Różowych Trójkątów« do »Operacji Hiacynt« – archiwa, pamięć, społeczność”

W ramach programu towarzyszącego wystawie „Różowy Trójkąt” 25 maja w Espacio Miguel Delibes w Alcobendas Remigiusz Ryziński wygłosi wykład zatytułowany „Od »Różowych Trójkątów« do »Operacji Hiacynt« – archiwa, pamięć, społeczność”.

W XIX wieku powstała kategoria „homoseksualistów”, którą określano nie tyle pewne praktyki, co osoby i społeczność poddane wykluczeniu. Prawo podążyło za scientia sexualis i ustanowiło kodeks, w którym każdy, kto mieścił się w kategorii „wygnanego” (używając tu sformułowania Zygmunta Baumana), automatycznie stawał się przestępcą lub był uznawany za chorego. Tworzono listy i klasyfikacje, szczegółowe opisy zachowań i „oznak”, które potwierdzały przynależność do grupy stygmatyzowanych. W idealnym systemie penitencjarnym również znalazło się miejsce, w którym osoby homoseksualne i queer, poddane stałej inwigilacji, „znormalizowane” i skazane, były skazane na zagładę. Nie mogły być widoczne, nie mogły pozostawiać śladów, nie mogły budować własnej historii, nie mogły kochać, spotykać się, nawiązywać kontaktów ani żyć po swojemu. A jednak – pomimo terroru – w konspiracji stworzyli społeczność, przekształcili język nienawiści w swój własny żargon i zmienili normę w swój kampowy transwestytyzm. Przetrwali paragraf 175, operację Jacinto, obozy, więzienia i przymus.

Podczas wykładu poruszone zostaną tematy dotyczące akt spraw dotyczących osób homoseksualnych w międzywojennej Polsce, Instytutu Magnusa Hirschfelda w Berlinie, lat trzydziestych XX wieku oraz stosowania homofobicznych przepisów, a także nadzoru w ujęciu Michela Foucaulta oraz „różowych” akt, które sporządzano aż do lat 90. Będziemy podążać ścieżką wytyczoną przez następujące pytania: Czy widoczność i jej spektrum są równoznaczne z wyobrażoną wolnością? Czy w różnorodności naprawdę istnieje równość?

Remigiusz Ryziński – pisarz i wykładowca filozofii. Stypendysta m.in. rządu francuskiego, Fundacji Schumana, Fundacji Nippon, Miasta Stołecznego Warszawy, Fundacji Współpracy Polsko-Niemieckiej oraz stypendysta programu stypendiów twórczych Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Tłumacz, teoretyk feminizmu, studiów nad męskością oraz studiów genderowych/queer. Obecnie zajmuje się fotografią queerową i fenomenologią widzialności. Studiował pod kierunkiem Julii Kristevy w Paryżu. Profesor uniwersytecki. Członek Rady Naukowej Centrum Studiów Społecznych Queer Uniwersytetu Warszawskiego. Twórca festiwalu Queer Book w Warszawie. Za książkę „Foucault w Warszawie” otrzymał nominację do nagrody literackiej Nike. Książka została przetłumaczona na język angielski, francuski i hiszpański. Opublikował również reportaże Dziwniejsza historia oraz Moje życie jest moje. Opowieści o wolności i pożądaniu. Książka „Hiacynt. PRL wobec homoseksualistów” przyniosła mu nominację do nagrody im. Ryszarda Kapuścińskiego. Laureat nagrody Natwest LGBT+ Diamonds 2018 w kategorii „Ambassador Public Figure of the Year”.

KIEDY

Poniedziałek, 25 maja, godz. 18:00

GDZIE

El Cubo del Espacio Miguel Delibes (Avd. De la Magia nr 4, Alcobendas)

Scheduled Historia Literatura Wydarzenia

23 lipca: wykład i koncert poświęcone Wandzie

W ramach cyklu wykładów festiwalowych muzykolog Francisco J. Giménez Rodríguez (Uniwersytet w Granadzie) wygłosi wykład pt. „Wybitna artystka przy klawesynie: Wanda Landowska, Manuel de Falla i Koncert na klawesyn (1926)”. Wykład odbędzie się o godz. 18:30 w Teatrze w Vélez Blanco.
23 07.2026 Muzyka, Wydarzenia

Udział pisarza i scenarzysty gier Jakuba Szamałka

Jakub Szamałek, pisarz i jeden z głównych scenarzystów tak kultowych tytułów jak „Wiedźmin 3” i „Cyberpunk 2077”, podzieli się swoim doświadczeniem podczas Celsius 232 – festiwalu horroru, fantastyki i science fiction w Avilés. W ramach festiwalu weźmie udział w dwóch spotkaniach poświęconych sztuce opowiadania historii w grach wideo.
15 07.2026 17 07.2026 Wydarzenia

Prezentacja książki „Ognisty ptak” autorstwa Zuzanny Ginczanki

Wydawnictwo Báltica opublikowało tomik „El Ave de Fuego” autorstwa Zuzanny Ginczanki, jednej z najwybitniejszych postaci polskiej poezji okresu międzywojennego. 25 czerwca o godz. 19:00 zapraszamy do księgarni Antonio Machado (Plaza de las Salesas), aby wspólnie uczestniczyć w prezentacji tej niepublikowanej dotąd antologii poetyckiej. W wydarzeniu wezmą udział pisarka Mercedes Monmany oraz Elżbieta Bortkiewicz, tłumaczka tego dzieła.
25 06.2026 Literatura, Wydarzenia