25.05.2026 Historia, Literatura, Wydarzenia

Wykład Remigiusza Ryzińskiego pt. „Od »Różowych Trójkątów« do »Operacji Hiacynt« – archiwa, pamięć, społeczność”

W ramach programu towarzyszącego wystawie „Różowy Trójkąt” 25 maja w Espacio Miguel Delibes w Alcobendas Remigiusz Ryziński wygłosi wykład zatytułowany „Od »Różowych Trójkątów« do »Operacji Hiacynt« – archiwa, pamięć, społeczność”.

W XIX wieku powstała kategoria „homoseksualistów”, którą określano nie tyle pewne praktyki, co osoby i społeczność poddane wykluczeniu. Prawo podążyło za scientia sexualis i ustanowiło kodeks, w którym każdy, kto mieścił się w kategorii „wygnanego” (używając tu sformułowania Zygmunta Baumana), automatycznie stawał się przestępcą lub był uznawany za chorego. Tworzono listy i klasyfikacje, szczegółowe opisy zachowań i „oznak”, które potwierdzały przynależność do grupy stygmatyzowanych. W idealnym systemie penitencjarnym również znalazło się miejsce, w którym osoby homoseksualne i queer, poddane stałej inwigilacji, „znormalizowane” i skazane, były skazane na zagładę. Nie mogły być widoczne, nie mogły pozostawiać śladów, nie mogły budować własnej historii, nie mogły kochać, spotykać się, nawiązywać kontaktów ani żyć po swojemu. A jednak – pomimo terroru – w konspiracji stworzyli społeczność, przekształcili język nienawiści w swój własny żargon i zmienili normę w swój kampowy transwestytyzm. Przetrwali paragraf 175, operację Jacinto, obozy, więzienia i przymus.

Podczas wykładu poruszone zostaną tematy dotyczące akt spraw dotyczących osób homoseksualnych w międzywojennej Polsce, Instytutu Magnusa Hirschfelda w Berlinie, lat trzydziestych XX wieku oraz stosowania homofobicznych przepisów, a także nadzoru w ujęciu Michela Foucaulta oraz „różowych” akt, które sporządzano aż do lat 90. Będziemy podążać ścieżką wytyczoną przez następujące pytania: Czy widoczność i jej spektrum są równoznaczne z wyobrażoną wolnością? Czy w różnorodności naprawdę istnieje równość?

Remigiusz Ryziński – pisarz i wykładowca filozofii. Stypendysta m.in. rządu francuskiego, Fundacji Schumana, Fundacji Nippon, Miasta Stołecznego Warszawy, Fundacji Współpracy Polsko-Niemieckiej oraz stypendysta programu stypendiów twórczych Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Tłumacz, teoretyk feminizmu, studiów nad męskością oraz studiów genderowych/queer. Obecnie zajmuje się fotografią queerową i fenomenologią widzialności. Studiował pod kierunkiem Julii Kristevy w Paryżu. Profesor uniwersytecki. Członek Rady Naukowej Centrum Studiów Społecznych Queer Uniwersytetu Warszawskiego. Twórca festiwalu Queer Book w Warszawie. Za książkę „Foucault w Warszawie” otrzymał nominację do nagrody literackiej Nike. Książka została przetłumaczona na język angielski, francuski i hiszpański. Opublikował również reportaże Dziwniejsza historia oraz Moje życie jest moje. Opowieści o wolności i pożądaniu. Książka „Hiacynt. PRL wobec homoseksualistów” przyniosła mu nominację do nagrody im. Ryszarda Kapuścińskiego. Laureat nagrody Natwest LGBT+ Diamonds 2018 w kategorii „Ambassador Public Figure of the Year”.

KIEDY

Poniedziałek, 25 maja, godz. 18:00

GDZIE

El Cubo del Espacio Miguel Delibes (Avd. De la Magia nr 4, Alcobendas)

Scheduled Historia Literatura Wydarzenia

Prezentacja książki „Ognisty ptak” autorstwa Zuzanny Ginczanki

Wydawnictwo Báltica opublikowało tomik „El Ave de Fuego” autorstwa Zuzanny Ginczanki, jednej z najwybitniejszych postaci polskiej poezji okresu międzywojennego. 25 czerwca o godz. 19:00 zapraszamy do księgarni Antonio Machado (Plaza de las Salesas), aby wspólnie uczestniczyć w prezentacji tej niepublikowanej dotąd antologii poetyckiej. W wydarzeniu wezmą udział pisarka Mercedes Monmany oraz Elżbieta Bortkiewicz, tłumaczka tego dzieła.
25 06.2026 Literatura, Wydarzenia

Urszula Honek i Luis Mario na Targach

Spotkanie, które poprowadzi dziennikarka Mila Fernández (El HuffPost), odbędzie się w sobotę 6 czerwca o godz. 19:30 w pawilonie Europa na Targach Książki w Madrycie.
06 06.2026 Literatura

Wystawa „Różowy trójkąt. 1933–1945. Homoseksualiści w obozach

Od 3 czerwca do 14 lipca Centrum Kultury Emilia Pardo Bazán w Madrycie gości wystawę „Różowy trójkąt. 1933–1945. Homoseksualiści w nazistowskich obozach”, która wcześniej była prezentowana w Alcobendas. Wystawa porusza temat prześladowań osób homoseksualnych w III Rzeszy podczas II wojny światowej oraz w latach poprzedzających ten konflikt.
03 06.2026 14 07.2026 Historia, Wydarzenia