15 października 2026 r., godz. 19.00, Litewska Narodowa Biblioteka M. Mažvydasa, Przestrzeń Wydarzeń, III p. , al. Gedimino 51, Wilno.

Z okazji 140. rocznicy urodzin Fanii Lewando Centrum Badań nad Judaizmem zaprasza na spotkanie poświęcone tej wyjątkowej ambasadorce przedwojennej kuchni żydowskiej z Wilna oraz dziedzictwu kuchni litwaków na świecie. Wydarzenie odbędzie się 15 października o godz. 19.00 w Przestrzeni Wydarzeń Litewskiej Biblioteki Narodowej, III piętro.

Fania Lewando jest pamiętana nie tylko jako restauratorka, właścicielka wegetariańskiej jadłodajni i autorka jednej z najważniejszych książek kucharskich poświęconych kuchni żydowskiej swojej epoki. Swoją działalnością kulinarną przyczyniła się do zachowania i pielęgnowania charakterystycznych tradycji żydowskiej gastronomii, zakorzenionych w życiu kulturalnym Wilna i ukształtowanych przez różnorodne społeczności regionu. Przyjrzenie się działalności F. Lewando pozwala lepiej poznać tradycje i zwyczaje kulinarne litwaków.

Uczestnicy spotkania przedstawią działalność F. Lewando oraz szerzej omówią dziedzictwo kulinarne litewskich Żydów. Porozmawiają o tym, w jaki sposób potrawy i tradycje kulinarne, przekraczając granice państw, stały się częścią szerszej historii żydowskiego jedzenia. W oparciu o źródła historyczne, literaturę kulinarną i przepisy podczas rozmowy zostanie podjęty temat jedzenia jako ważnej formy dziedzictwa kulturowego oraz cennego źródła wiedzy o historii i kulturze Żydów.

Spotkanie będzie okazją do ponownego odkrycia wkładu F. Lewando w żydowską kulturę kulinarną oraz refleksji nad tym, w jaki sposób jedzenie przechowuje pamięć kulturową i ducha miejsca – jak tradycje kulinarne wywodzące się z Wilna i jego okolic nadal pozostają żywe, przekraczając granice swojego pierwotnego kontekstu.

W rozmowie udział wezmą badaczka żydowskiego dziedzictwa kulinarnego Magdalena Maślak oraz badacz dziedzictwa gastronomicznego prof. Rimvydas Laužikas.

Dyskusję poprowadzi znana blogerka kulinarna i autorka książek kucharskich Nida Degutienė.

Spotkanie odbędzie się w języku angielskim.

Magdalena Maślak jest antropolożką kultury, współzałożycielką Fundacji KUCHEN, zajmującej się prowadzeniem badań naukowych oraz działalnością edukacyjną na rzecz popularyzacji historii i tradycji żydowskiego dziedzictwa kulinarnego. Jest także kierowniczką Działu Programów Publicznych Muzeum POLIN w Warszawie oraz inicjatorką festiwalu żydowskiego jedzenia TISH. Bada żydowską kulturę kulinarną oraz związki między kuchnią żydowską a kuchniami lokalnymi.

Prof. Rimvydas Laužikas – badacz dziedzictwa gastronomicznego, profesor Wydziału Komunikacji Uniwersytetu Wileńskiego, autor licznych artykułów, w tym poświęconych śladom kuchni litwaków w litewskim dziedzictwie kulinarnym, a także kilku monografii, podręczników historii i książek.

Nida Degutienė – znana blogerka kulinarna i autorka książek kucharskich. Jej książka „Smaki Izraela” (2014) została przetłumaczona na język angielski i polski oraz otrzymała wyróżnienie w kategorii najlepszej na świecie książki o kuchni żydowskiej w ramach międzynarodowych nagród „Gourmand”.

Organizator: Litewska Narodowa Biblioteka M. Mažvydasa