Już po raz 20. Instytut Polski w Wilnie zaprasza widzów do doświadczenia innych żyć, odkrywania najnowszych dzieł polskich twórców filmowych i zapoznania się z klasyką polskiego kina. Jubileuszowy program obejmuje aż 50 filmów i 120 pokazów w 8 miastach Litwy.

Organizowany przez Instytut Polski w Wilnie 20. Festiwal Filmu Polskiego odbędzie się w dniach 14-29 października 2026 r. w 8 litewskich miastach: Wilnie, Kownie, Kłajpedzie, Poniewieżu, Mariampolu, Olicie, Możejkach i Solecznikach. W programie festiwalu – najlepsze polskie filmy z festiwali w Cannes, Berlinie, Toronto, Wenecji, San Sebastián, Gdyni i Locarno. Niektóre z filmów konkursowych były prezentowane na największym wydarzeniu filmowym w Polsce – Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni zaledwie dwa tygodnie temu. Nagrodzone dzieła z Gdyni wkrótce trafią również do litewskiej publiczności. Wśród nich – nagrodzony pięciokrotnie film Jana Komasy „Dobry chłopiec” (2025). Film zdobył nagrody za najlepszy scenariusz, montaż, najlepszą rolę męską, reżyserię obsady, a także nagrodę publiczności.

„Wiosną tego roku, uroczystymi koncertami w Litewskiej Filharmonii Narodowej i Muzeum Narodowym – Pałacu Wielkich Książąt Litewskich inaugurowaliśmy jubileusz 30-lecia Instytutu Polskiego w Wilnie. Zapowiadałem wtedy, że jesienią czeka nas kolejne duże wydarzenie, przygotowane specjalnie z tej okazji. I oto ono: Festiwal Filmu Polskiego, który wraca na Litwę po pewnej przerwie i to wraca w sposób imponujący: aż 50 filmów i 8 miast w różnych regionach Litwy. Nigdy jeszcze w historii tego festiwalu program nie był tak bogaty. Okazja ku temu jest podwójna – to nie tylko 30. urodziny Instytutu Polskiego, ale także 20. już edycja samego festiwalu, który przez te wszystkie lata zdobył na Litwie rozpoznawalność i popularność. Program tegorocznego wydarzenia jest bardzo obszerny i różnorodny. Obok całego przekroju nowych produkcji filmowych, proponujemy też retrospektywę filmów najwybitniejszego polskiego reżysera Andrzeja Wajdy, przygotowaną specjalnie z okazji jego 100. urodzin, a także projekcje filmów związanych z urodzonym również przed 100 laty w Kolonii Wileńskiej Tadeuszem Konwickim – pisarzem i reżyserem filmowym” – pisze w słowie powitalnym Piotr Drobniak – Dyrektor Instytutu Polskiego w Wilnie.

Konkurs Główny

Dotychczasowy program główny stał się w tym roku Konkursem Głównym, którego jury (w składzie: Anna Mikonis-Railienė, Izolda Keidošiūtė, Saulius Urbanavičius, Justė Michailinaitė i Raimundas Bilinskas) wybierze najlepszy film festiwalu, a także przyzna wyróżnienia indywidualne. Powraca również nagroda publiczności – przed każdym seansem jednego z 26 konkursowych filmów w Wilnie widzowie otrzymają kupon do głosowania.

Konkurs Główny festiwalu tworzą najgłośniejsze polskie realizacje ostatnich lat, dzieła uznanych polskich twórców i debiuty najbardziej obiecujących filmowców młodego pokolenia. Wśród 26 filmów w programie znajdą się m.in. film Jana Komasy „Rocznica” (2025), który brał udział w programie konkursowym Warszawskiego Festiwalu Filmowego, film Łukasza Grzegorzka „Trzy miłości” (2025), nagrodzony za najlepszą muzykę na Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni, oraz „Erupcja” (2026), pokazywana na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Toronto, z polską aktorką Leną Górą oraz znaną angielską piosenkarką i autorką tekstów Charli XCX w rolach głównych.

Program zapowiada więcej pokazów premierowych, m.in. dramat biograficzny „Chopin, Chopin!” (2025) w reżyserii Michała Kwiecińskiego z Erykiem Kulmem w roli Fryderyka Chopina oraz polsko-litewską koprodukcję „Seks dla opornych” (2025) – komedię nakręconą w Druskiennikach z Piotrem Adamczykiem i Iloną Ostrowską w rolach głównych.

„Konkurs Główny to nie tylko filmy fabularne, ale także dokument „Listy z Wilczej” (reż. Arjun Talwar, 2025), prezentowany we współpracy z Festiwalem „Nepatogus kinas”. Natomiast wraz z Wileńskim Międzynarodowym Festiwalem Filmowym „Kino pavasaris” przypomnimy dwa polskie filmy, które znalazły się w jego programie i cieszyły się największym zainteresowaniem – „Dom dobry” (2025) Wojciecha Smarzowskiego i „Franza Kafkę” (2025) Agnieszki Holland. Po raz kolejny publiczność zobaczy również film „Nie ma duchów w mieszkaniu na Dobrej” (2026) w reżyserii Emi Buchwald, prezentowany w tegorocznym programie konkursowym „Smart 7” festiwalu „Kino pavasaris”. Wraz z Wileńskim Festiwalem Queer „Kreivės” zaprezentujemy w programie konkursowym dwa ekscytujące filmy: „Norwegian Dream” (reż. Leiv Igor Devold, 2024) i „Erupcję” – mówi Łukasz Skórko, dyrektor artystyczny 20. Festiwalu Filmu Polskiego.

Program dla dzieci

Dla młodej publiczności festiwalowej zostaną zaprezentowane dwa filmy dla dzieci – „Psoty” (reż. Kacper Lisowski, 2026) oraz „Ryjówka przeznaczenia” (reż. Marcin Wasilewski, 2026). Premiery obu filmów na Litwie odbędą się w piątek, 16 października. Festiwal Filmu Polskiego zaprezentuje te filmy w dwóch wersjach językowych. Do wyboru będzie dubbing litewski i polski.

Retrospektywy

Tradycyjnie na Festiwalu Filmu Polskiego znalazły się również retrospektywy. Tym razem oferta jest wyjątkowo obszerna. Zaproponujemy widzom aż 4 sekcje retrospektywne, poświęcone twórczości wybitnych filmowców: Andrzeja Wajdy, Tadeusza Konwickiego i Marcela Łozińskiego oraz jednego z najbardziej utalentowanych reżyserów młodego pokolenia, Kordiana Kądzieli.

W sekcji retrospektywnej poświęconej twórczości Andrzeja Wajdy zaprezentowanych zostanie sześć filmów pełnometrażowych – „Brzezina” (1970), „Ziemia obiecana” (1975), „Człowiek z marmuru” (1977), „Człowiek z żelaza” (1981), „Katyń” (2007), „Wałęsa. Człowiek z nadziei” (2013) – oraz jeden krótki metraż. Retrospektywa Konwickiego obejmie „Dolinę Issy” (1982) i „Kronikę wypadków miłosnych” (1986), również w reżyserii Andrzeja Wajdy, na podstawie scenariusza Tadeusza Konwickiego.

W retrospektywie Łozińskiego widzowie zobaczą 7 krótkometrażowych dokumentów: „Happy End” (1973), „Wizytę” (1974), „Dotknięcie” (1978), „Egzamin dojrzałości” (1979), „Próbę mikrofonu” (1980), „Ćwiczenia warsztatowe” (1986) i „89 mm od Europy” (1993). Jak pisze Živilė Pipinytė w katalogu festiwalowym: „Łoziński należał do tego pokolenia polskich twórców, które nie chciało żyć w „nieopisanej rzeczywistości” i godzić się z hipokryzją władzy. Wybierał złożone tematy, prowokował rzeczywistość i jemu współczesnych, przez co często zderzał się z cenzurą. Podstawą filmów jest wnikliwe spojrzenie ich autora, Łozińskiego, na rzeczywistość, którą – jak sam mówił – lubił „zagęszczać”.

Wyjątkową gratką będzie pokaz filmu „Brzezina” w kinie Skalvija, poprzedzony projekcją trzyminutowej „Lekcji pływania” Wajdy. Choć ten krótkometrażowy film fabularny z Markiem Perepeczko w roli głównej powstał w roku 1970, jest najnowszym dziełem w jego filmografii. Film dziesiątki lat spędził zamknięty w Archiwum Dokumentacji Osobowej i Płacowej w Milanówku, gdzie funkcjonował pod tytułem „Artysta”. Prozaicznym powodem powstania filmu była konieczność wykorzystania resztek taśmy barwnej, którą reżyser otrzymał na realizację „Brzeziny”. Pokaz „Lekcji pływania” w Wilnie będzie jednym z pierwszych pokazów tego filmu na świecie, a po projekcji odbędzie się spotkanie z dr. Jarosławem Grzechowiakiem, filmoznawcą i wykładowcą Szkoły Filmowej w Łodzi, który dokonał odkrycia tego nieznanego wcześniej filmu.

Z kolei Kordian Kądziela to jeden z najbardziej obiecujących przedstawicieli młodego pokolenia polskich twórców filmowych. Od kilku lat współreżyseruje komediowy hit Netflixa – serial „1670”, który stał się w Polsce prawdziwym fenomenem. Prezentując retrospektywę tego twórcy, aktor i filmoznawca Kacper Olszewski napisał: „Jego filmy podszyte są nienachalnym humorem, który objawia się w uniwersalnie znajomych człowiekowi niezręcznych sytuacjach życiowych. Bohaterowie filmów Kądzieli to z reguły zwyczajni ludzie z wyjątkowym hobby, jak LARP (ang. live action role-playing) czy performance – niezrozumiani przez otoczenie, ale pełni pasji i zapału, żeby walczyć o swoje. Ich współczesne problemy rozgrywają się w przytulnych, pełnych drewnianych mebli i okładzin wnętrzach, jakby ich świat zatrzymał się w niedalekiej przeszłości – prostszych, spokojniejszych czasach pełnych eklektycznych bibelotów i analogowego sprzętu”. Retrospektywa Kądzieli będzie się składać z 5 etiud powstałych w czasie studiów i nagrodzonych na licznych festiwalach filmowych na świecie, a w programie konkursowym znajdzie się pełnometrażowy debiut Kądzieli „LARP. Miłość, trolle i inne questy” (2025).

Pokazy specjalne

Instytut Polski w Wilnie, we współpracy z Filmoteką Narodową – Instytutem Audiowizualnym oraz Festiwalem Wczesnego Kina „Pirmoji banga”, przygotował również pokazy specjalne świeżo odrestaurowanego filmu niemego „Mocny człowiek” (reż. Henryk Szaro, 1929) z muzyką na żywo, które odbędą się w Wilnie i Możejkach. Na pokazy specjalne wstęp jest wolny, na pokaz w kinie Skalvija należy jednak odebrać bezpłatną wejściówkę w kasie kina w dniu seansu.

Goście festiwalu

W Konkursie Głównym znajdzie się najpopularniejszy polski film minionego sezonu – „Dom dobry” (2025), który zdobył „Bursztynowe Lwy” na Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni za zgromadzenie największej liczby widzów w kinach. Film zaprezentuje znany polski reżyser Wojciech Smarzowski. Spotkania z twórcą filmowym odbędą się w Narodowej Szkole Filmowej (KIMO) Litewskiej Akademii Muzyki i Teatru oraz w Domu Kultury Polskiej w Wilnie.

Film Moniki Majorek „Innego końca nie będzie” (2025) zaprezentuje odtwórczyni głównej roli Maja Pankiewicz. W spotkaniach z publicznością wezmą udział również reżyserzy Kordian Kądziela i Marcin Wasilewski. Na litewskiej premierze surrealistycznego dramatu „Mroki” (2026), zaprezentowanego w konkursie „Perspektywy” tegorocznego Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni, obecni będą: odtwórca głównej roli Hubert Miłkowski, reżyser Bartosz Szyszko oraz operator Wawrzyniec Skoczylas.

Otwarcie

Uroczyste otwarcie 20. Festiwalu Filmu Polskiego odbędzie się 14 października 2026 r. o godz. 18.30 w kinie Vue w Wilnie (dawne Multikino). Festiwal otworzy film „Ministranci” Piotra Domalewskiego – wielki zwycięzca ubiegłorocznego Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni, laureat Złotych Lwów oraz 7 innych nagród (w tym nagrody publiczności oraz nagrody za scenariusz).

Informacje praktyczne

Bilety na pokazy w ramach Festiwalu Filmu Polskiego można kupić w kasach kin festiwalowych: Vue, Skalvija, Pasaka, Romuva, Arlekinas, Spindulys, Garsas i Dainava, a także w internecie. Na wszystkie seanse w Możejkach, Solecznikach i sali Narodowej Szkoły Filmowej (KIMO) Litewskiej Akademii Muzyki i Teatru w Wilnie – wstęp wolny. Filmy wyświetlane są w oryginalnej wersji oryginalnej z litewskimi napisami. Seanse dla dzieci odbywają się w języku litewskim lub polskim.

20. Festiwal Filmu Polskiego jest objęty patronatem honorowym Polskiego Instytutu Sztuki Filmowej oraz Samorządu Miasta Wilna. Sponsor Główny festiwalu: ORLEN Lietuva. Partnerzy festiwalu: Wileński Międzynarodowy Festiwal Filmowy „Kino pavasaris”, Festiwal Wczesnego Kina „Pirmoji banga”, Festiwal „Nepatogus kinas”, Wileński Festiwal Queer „Kreivės”, Filmoteka Narodowa – Instytut Audiowizualny, Wytwórnia Filmów Dokumentalnych i Fabularnych, Szkoła Filmowa im. Krzysztofa Kieślowskiego, Telewizja Polska, Dom Kultury Polskiej w Wilnie, Hotel „Pan Tadeusz”, „Tymbark”, „Kubuś”, „Tarczyński”, Zespół Edukatorów Filmowych, Wileński Urząd Zdrowia Publicznego („Vilnius sveikiau”), Centrum Informacji dla Kobiet. Partnerzy medialni: LRT, 15min.lt, „Kinas”, „7 meno dienos”, „Literatūra ir menas”, KINFO, TVP Wilno, Radio „Znad Wilii”, zw.lt, „Kurier Wileński”, Wilnoteka.lt, ALL CAPS, „Artprint”. Miejsca festiwalowe: Vue, Skalvija, Pasaka, Romuva, Arlekinas, Spindulys, Garsas, Dainava, Dom Kultury Polskiej w Wilnie, Narodowa Szkoła Filmowa (KIMO) Litewskiej Akademii Muzyki i Teatru, Centrum Kultury Samorządu Rejonu Solecznickiego, Centrum Kultury w Możejkach.

Szczegółowy program 20. Festiwalu Filmu Polskiego: www.lenkukinas.lt.