PROGRAM MUZYCZNY

Prešovska jesień muzyczna: Małgorzata Mokrus
14.10 / 19:00 / PKO Čierny Orol, Hlavná 50
Małgorzata Anna Mokrus jest polską pianistką i laureatką prestiżowych międzynarodowych nagród z krajowych i międzynarodowych konkursów fortepianowych i kameralnych oraz festiwali. Podczas koncertu inaugurującego 10. Polskie Dni w Preszowie zaprezentuje się również jako laureatka Nagrody Dyrektora Instytutu Polskiego w Bratysławie z Międzynarodowego Forum Fortepianowego Bieszczady bez Granic w Sanoku. Jej repertuar łączy muzykę kompozytorów Europy Środkowej (Fryderyk Chopin, Leoš Janáček, Béla Bartók, Karol Szymanowski), twórczość współczesną oraz premiery utworów kameralnych i zawsze wnosi osobiste spojrzenie artystyczne łączące muzykę i wyobraźnię wizualną.

Jazz Prešov: Adam Czerwiński Organic Generation
23.10 / 19:30 / PKO Čierny Orol, Hlavná 50
Organic Generation to energiczne polskie trio, które podczas festiwalu w Preszowie zaprezentuje utwory ze swojej płyty o tym samym tytule. Ich muzyka to oryginalna mieszanka autorskich kompozycji i kilku standardów jazzowych. Na perkusji zagra Adam Czerwiński, jeden z najwybitniejszych perkusistów polskiej sceny jazzowej, kompozytor, aranżer i producent, który w trakcie swojej kariery grał i nagrywał z wieloma światowymi osobistościami. Na gitarze zagra Marcin Wądołowski, a na organach Hammonda Kajetan Galas.

Od Chopina do Szymanowskiego
26.10 / 18:00 / Teatr VIOLA, Tkáčska 2
Wieczór z muzyką Fryderyka Chopina i innych polskich kompozytorów w wykonaniu słowackiej pianistki Lenki Pollákovej przyniesie wybór z Preludiów Chopina op. 28, Preludium As-dur, Preludium cis-moll op. 45, a także utwory Zygmunta Noskowskiego i Karola Szymanowskiego. Koncert w kameralnej atmosferze Teatru Viola w Prešovie nawiązuje do XIX. Międzynarodowego Konkursu Pianistycznego im. Fryderyka Chopina w Warszawie i jest zaproszeniem do odkrycia bogactwa polskiej kultury muzycznej w szerszym kontekście środkowoeuropejskiego dialogu kulturowego.

Hommage á Roman Berger
13.11 / 18:00 / Teatr VIOLA, Tkáčska 2
Koncert poświęcony pamięci wybitnego kompozytora, pianisty, eseisty i myśliciela Romana Bergera (1930–2020), który urodził się w polsko-niemieckiej rodzinie w Cieszynie, a większość życia spędził w Bratysławie. Roman Berger był jedną z najwybitniejszych osobowości artystycznych Europy Środkowej XX wieku – w swojej twórczości łączył dziedzictwo polskie, słowackie, niemieckie i uniwersalne, nieustannie podkreślając wartości humanistyczne, etykę i odpowiedzialność artysty. W ramach 10. edycji Dni Polskich w Preszowie zabrzmią jego kompozycje w interpretacji Xénie Jarovej (fortepian), a wydarzenie poprowadzi Soňa Pariláková. Gośćmi wieczoru będą krewni kompozytora – Ján Berger i Xénia Bergerová.

PROGRAM NA UNIWERSYTECIE PRESZOWSKIM

Instytut Studiów Środkowoeuropejskich, Wydział Filozoficzny PU w Prešovie, ul. 17. novembra 1
Greckokatolicka Wydział Teologiczny PU w Prešovie, ulica biskupa Gojdiča 2
Wydarzenia pod patronatem dziekan Wydziału Filozoficznego PU w Prešovie prof. Beaty Balogovej

Polska a współczesne wyzwania geopolityczne
14.10 / 10:00, GTF PU, Aula
Wykład szefa misji dyplomatycznej Rzeczypospolitej Polskiej w Bratysławie Piotra Samereka, który odbędzie się na Greckokatolickim Wydziale Teologicznym, przybliży aktualne wyzwania geopolityczne, przed którymi stoi dziś Polska.

Pokaz filmu Chleb i sól (Chleb i sól, reż. Damian Kocur, 2022) z wykładem wprowadzającym
20.10 / 18:25, FF PU, sala nr 234
Ten ceniony polski film pokazuje konflikt pokoleniowy i napięcia w małym miasteczku. Wprowadzenie i kontekst filmu przedstawi prof. Peter Káša.

Dwa końce świata: perypetie tłumaczeniowe w powieści Antoniego Słonimskiego
22.10 / 8:00, FF PU, sala nr 234
Warsztaty tłumaczeniowe doc. Mareka Mitki przedstawią wgląd w kulisy pracy z tekstem literackim i wyzwania, jakie niesie ze sobą tłumaczenie artystyczne.

Wykład Najpiękniejsze miejsca północnej Polski
27.10 / 9:45, FF PU, sala nr 234
Wykład dr. Antona Fogaša wprowadzi słuchaczy w imponujące krajobrazy, historyczne miejsca i piękno przyrody północnej Polski.

Adam Robiński: Kýčery. Potulky po Bieščadoch a Poloninách
5.11 / 15:00, GTF PU, Aula
Bieszczady wyśniona kraina połonin i wyludnionych wsi, w których wciąż owocują jabłonie. Polska Patagonia, ziemia dziwaków, wyrzutków, utracjuszy i kowbojów. Ojczyzna stracona, ojczyzna zyskana. Kraj wilków i niedźwiedzi. Dzicz, w którą jedzie się jak głosi slogan przepracowanych rzuciwszy. Teraz możecie ją poznać dzięki słowackiemu tłumaczeniu książki polskiego autora Adama Robińskiego (wyd. Absynt, 2025, tłum. Ján Púček).

WYSTAWY

Humor rysunkowy w twórczości Jacka Frąckiewicza
13.10 / 18:00 / Centrum niezależnej kultury Čierny most, Masarykova 18A
W Preszowie zaprezentuje wystawę rysunków satyrycznych Jacek Frąckiewicz, polski malarz, grafik i ilustrator, absolwent Wydziału Sztuki w Częstochowie (obecnie Akademia Jana Długosza). Wziął udział w ponad tysiącu zbiorowych wystaw malarstwa, grafiki, ilustracji i rysunku satyrycznego na całym świecie oraz przygotował ponad 130 indywidualnych wystaw w Polsce i za granicą. Jest laureatem ponad stu nagród i wyróżnień w kraju i za granicą. Humor i satyra w jego wykonaniu potrafią być zabawne i rozrywkowe, ale jednocześnie zawierają elementy refleksji i delikatnej ironii. Jego prace ukazały się w prestiżowych polskich i zagranicznych czasopismach oraz mediach artystycznych. Wystawa potrwa do 16 listopada br.

Najpiękniejsze kolejowe trasy turystyczne w Polsce i na Słowacji
14.10 / 14:00 / Foyer Urzędu Samorządowego Kraju Prešovskiego, Námestie mieru 2
W ubiegłym roku Stowarzyszenie Promocji Sportu, Turystyki i Kultury Kolejarz, Związek Słowaków w Polsce, Muzeum Sportu i Turystyki w Warszawie oraz Stanica Muzeum zorganizowały konkurs fotograficzny Najpiękniejsze kolejowe trasy turystyczne w Polsce i na Słowacji. Jej celem było przybliżenie i promocja regionów przygranicznych Polski i Słowacji związanych z podróżowaniem koleją poprzez zdjęcia. W październiku wystawa po Bratysławie i Żylinie przeniesie się do Preszowa, gdzie zaprezentowane zostaną prace autorów, którzy wzięli udział w konkursie, wraz z pracami zwycięzców. Wystawa potrwa do 15 listopada.

Lucja Radwan: Speleoart
14.10 / 16:30 / Galeria w więzieniu Caraffovej, Jarková 28a
Lucja Radwan jest polsko-austriacką artystką plastyczką, córką malarza i rzeźbiarza Tadeusza Radwana. Sztuką zajmuje się od młodości – najpierw pod okiem ojca, później u wielu znanych artystów w Wiedniu, gdzie przeniosła się w 1975 roku. Jej główną techniką jest akwarela, ale później zaczęła pracować również z akrylem i olejem. W cyklu SpeleoArt inspiruje się formami jaskiniowymi i skalnymi, które w jej wielkoformatowych obrazach ożywają na poziomie symbolicznym i nabierają wymiaru metafizycznego. Dla jej twórczości charakterystyczne są kontrasty światła i ciemności, niejednoznaczność kształtów i silny efekt sensoryczny wywierany na widza. Autorka nie nadaje tytułów większości swoich dzieł, pozostawiając widzom swobodę interpretacji. Na potrzeby projektu w Preszowie autorka przygotowała również specjalne dzieło poświęcone prešowskiej jaskini Zła Dziura, do której dostęp dla zwiedzających jest ograniczony i którą autorka odwiedziła w sierpniu 2025 roku podczas pobytu studyjnego zorganizowanego przez Miejską Galerię Caraffka. Wystawa potrwa do 17 listopada br.

Zdzisław Tohl i Ján Marián Marhulík: Pejzaże
16.10 / 17:00 / Galeria Átrium, Floriánova 4
Zdzisław Tohl jest współczesnym polskim rzeźbiarzem, medalierem i malarzem. Od 1983 roku kieruje Galerią Dwór Karwacjanów w Gorlicach, która pod jego kierownictwem stała się ważnym ośrodkiem kultury polskiej. Jest laureatem Brązowego i Złotego Krzyża Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej. W jego twórczości przeplatają się doświadczenia rzeźbiarskie i malarskie – pejzaże i motywy architektoniczne traktuje z delikatnością kolorów, wyczuciem przestrzeni i charakterystyczną harmonią. Na wspólnej wystawie ze słowackim artystą Jánem Mariánem Marhulíkiem zaprezentują wybór dzieł, które pokazują różnorodne formy motywów krajobrazowych Polski i Słowacji. Wystawa potrwa do 1 grudnia br.

PROGRAM FILMOWY

Festiwal filmowy POCITY

Franz (2025, reż. Agnieszka Holland)
11.10 / 16:00 / Cinemax Novum
Biograficzne dzieło przedstawia życie Franza Kafki od jego dorastania w Pradze aż do przedwczesnej śmierci w 1924 roku. Film miał swoją światową premierę we wrześniu 2025 roku i był nominowany do Oscara w kategorii najlepszy film międzynarodowy.

To nie jest mój film (To nie jest mój film, 2024, reż. Maria Zbąska)
13.10 / 19:00 / Cinemax Novum
Małżeństwo Janki i Wandy przechodzi kryzys. Ona próbuje go przeanalizować i zrozumieć, co się dzieje, on nie ma takiej potrzeby, a rozmowy o nich dwojgu działają mu na nerwy. Ona chce tylko, żeby był dla niej przynajmniej tak miły, jak dla kelnerki w barze. Zastanawiają się, kto powinien na jakiś czas wyjechać, aby zmienić perspektywę. Pakują więc najpotrzebniejsze rzeczy i wyruszają w 400-kilometrową podróż wzdłuż wybrzeża zimnego Morza Bałtyckiego. Jeśli nie dadzą rady, rozstaną się.

Krótkie filmy studentów Warszawskiej Szkoły Filmowej
13.10 / 19:30 / Wave – centrum kultury niezależnej
Stosunkowo młoda Szkoła Filmowa w Warszawie należy do ważnych instytucji filmowych w Polsce i wychowała reżyserów oraz scenarzystów, którzy zdobyli uznanie na festiwalach krajowych i międzynarodowych. We współpracy z tą szkołą przedstawiamy wybór filmów krótkometrażowych, które odzwierciedlają tematy poruszane przez dzisiejszą młodą generację twórców.

Ludzie (Ludzie, 2024, reż. Maciej Ślesicki, Filip Hillesland)
14.10 / 16:30 / Cinemax Novum
Pięć kobiet, które połączyła wojna na Ukrainie – niewidoma dziewczyna, lekarka stojąca przed dylematem moralnym, nastolatka próbująca uratować swoją siostrę i matka szukająca syna na froncie. Film przedstawia przerażający obraz wojny i rosyjskich okupantów widziany oczami ukraińskich kobiet, które są zmuszone do działania, aby ocalić siebie i swoich bliskich, gdy wojna wkracza w ich życie. Ich losy przeplatają się w surowym i emocjonalnym portrecie wojny, która zmienia zwykłych ludzi w bohaterów. Film Ludzie nawiązuje do tradycji filmów wojennych i przedstawia fragmentaryczny, ale silny obraz wojny jako przestrzeni całkowitej utraty człowieczeństwa.

Smok Diplodok
15.10 / 8:30, 10:15 / PKO Čierny Orol
Polsko-czesko-słowacka koprodukcja oparta na znanym komiksie Tadeusza Baranowskiego. Mały dinozaur Diplodok marzy o wielkiej przygodzie, ale odkrywa, że żyje w komiksowym świecie swojego twórcy Tadeusza. Kiedy jego rodzice w tajemniczych okolicznościach znikają, Diplodok przenosi się do innych komiksów, gdzie spotyka czarodzieja Hokusa Pokusa, profesora Nerwosolika i jego asystentkę Entomologię. Razem przeżywają niesamowite przygody pełne fantastycznych stworzeń i miejsc, odkrywając, że aby się uratować, muszą najpierw uwierzyć w siebie. Ta zabawna i dowcipna animowana komedia dla dzieci i dorosłych oferuje rozrywkę, a także cenne przesłanie o przyjaźni, odwadze i pomaganiu innym. Projekcje są przeznaczone dla uczniów szkół podstawowych w Preszowie.