29 października 2026 r. (czwartek) o godz. 18.00, otwarcie wystawy „Siostry Irena i Joanna Karpińskie”, Muzeum Sztuki Vytautasa Kasiulisa (ul. A. Goštauto 1, Wilno)

Wystawie będzie towarzyszyć rozmowa i dyskusja z Jackiem Dehnelem, wnukiem w drugim pokoleniu sióstr Karpińskich, przedstawicielem współczesnej literatury polskiej, poetą, pisarzem, tłumaczem i malarzem. Spotkanie poprowadzi Birutė Jonuškaitė, tłumaczka jego debiutanckiej powieści “Lala”. Zapraszamy 30 października o godz. 17.00.

Wystawa ta po raz pierwszy tak wszechstronnie prezentuje dorobek artystyczny sióstr Ireny i Joanny Karpińskich. Wilno odegrało szczególnie ważną rolę w ich życiu: Irena i Joanna (pierwsza od 1928 roku, druga od 1929 roku) studiowały na Wydziale Sztuk Pięknych Uniwersytetu Stefana Batorego. To właśnie w tym środowisku kształtowały się ich poglądy artystyczne, podejście do sztuki i indywidualny styl. Przez całe życie nie zapomniały o Wilnie, dzieląc się wspomnieniami zarówno o mieście, jak i o poznanych w nim ludziach.

Impulsem do zorganizowania wystawy była potrzeba skorygowania błędów atrybucyjnych i przywrócenia właściwego autorstwa dwóm pracom Joanny Karpińskiej. Pierwszą z nich jest barwny drzeworyt Przy stoliku pod parasolem (1934), przez długi czas przypisywany Hannie Milewskiej, rówieśniczce i koleżance Joanny. Drugą – kompozycja malarska Święto w miejskim ogrodzie (1934), pochodząca ze zbiorów Muzeum Akademii Sztuk Pięknych w Wilnie, którą dotychczas uznawano za dzieło Ireny Karpińskiej, a nie Joanny.

Dzięki współpracy z Muzeum Akademii Sztuk Pięknych w Wilnie, Litewskim Centralnym Archiwum Państwowym, krewnymi artystek z rodziny Jagodzińskich oraz Muzeum Regionalnym w Siedlcach w Polsce udało się zgromadzić zbiór prac i dokumentów biograficznych, ukazujący twórczość obu sióstr. Na wystawie prezentowanych jest ponad 150 dzieł Ireny i Joanny Karpińskich, symbolicznie przywracających ich artystyczne dziedzictwo miastu ich młodości.

Wystawa pozwala nie tylko poznać dorobek artystyczny Ireny i Joanny, lecz także poszerza naszą wiedzę o programie nauczania na Wydziale Sztuk Pięknych USB, artystycznych aspiracjach studentów i absolwentów tej uczelni oraz sposobach ich realizacji. Jest to również niezwykle ważny rozdział w historii wileńskich artystek. Wystawa wzbogaca na nowo odkrywaną historię kultury o nazwiska, fakty i dzieła, które dotąd były mało znane lub zupełnie nieznane, a także nadaje nowy kontekst i dodatkowe znaczenie pracom już wcześniej rozpoznanym.

Organizator: Muzeum Sztuki Vytautasa Kasiulisa

Partner: Instytut Polski w Wilnie