„Sonarium”. Wystawa Huberta Dolinkiewicza i Marcina Piotrowicza w Kownie
2026 04 23 – 2026 06 21
Kauno paveikslų galerija, Nacionalinio M. K. Čiurlionio dailės muziejaus padalinys Kaune (K. Donelaičio g. 16, Kaunas)
23 kwietnia br. o godz. 18:00 zapraszamy na otwarcie nowej wystawy w Galerii Obrazów Narodowego Muzeum M. K. Čiurlionisa w Kownie. Ekspozycja polskich artystów Huberta Dolinkiewicza i Marcina Piotrowicza „Sonarium” jest częścią cyklu wystaw „Platforma Młodych”.
„Sonarium” to wystawa eksplorująca fenomen synestezji – jedności zmysłów, w której dźwięk przestaje być jedynie falą akustyczną, a staje się materią wizualną. Ekspozycja wyrasta z głębokiego przekonania, że granice między dyscyplinami sztuki są płynne, a obraz może funkcjonować jako pełnoprawna partytura emocji i drgań.
Fundamentem ideowym wystawy jest twórczość M. K. Čiurlionisa, pioniera abstrakcji, który jako jeden z pierwszych w historii sztuki nowoczesnej podjął próbę systematycznej translacji muzyki na język malarski. Przywołujemy jego koncepcję „architektoniki malarstwa”, w której kolor i linia nie pełnią funkcji ilustracyjnej, lecz konstruują rytm i harmonię tożsamą z kompozycją muzyczną. Prezentowane prace stają się przestrzenią dialogu, w której fizyczna materia obrazu i rzeźby splata się z wewnętrznym odczuwaniem drgań przez widza.
Ważnym punktem odniesienia jest tu również myśl Wassily’ego Kandinsky’ego. Jego poszukiwania „brzmienia wewnętrznego” barw oraz traktowanie płótna jako przestrzeni rezonansu duchowego znajdują odzwierciedlenie w prezentowanych pracach. Artyści, podobnie jak Kandinsky, poszukują ekwiwalentu dla dźwięku w czystej formie i barwie, dążąc do wywołania u odbiorcy „wibracji duszy” poprzez bezpośrednie oddziaływanie bodźców wizualnych.
Cykle grafik na papierze oraz pleksi stanowią precyzyjny zapis wizualny zjawisk akustycznych, przekładając konkretne częstotliwości dźwiękowe na uniwersalny język geometrii. Prace realizowane w technice akwatinty przyjmują formę niemal mandalicznych kompozycji, które porządkują matematyczny rygor fali dźwiękowej w estetyczną i medytacyjną harmonię. Wykorzystanie pleksi jako nośnika wprowadza do tych realizacji element przestrzenności, tworząc wielowarstwowe i świetlne struktury o zmiennej dynamice. Przejrzystość materiału sprawia, że graficzna notacja rytmu staje się formą efemeryczną, silnie angażującą widza w proces projektowanej synestezji. Rzeźbiarskim rozwinięciem tych poszukiwań są obiekty wykonane w technologii druku 3D oraz precyzyjne odlewy z żywicy. Są to formy „zamrożonego dźwięku”, w których niewidzialne drgania zostają zmaterializowane jako namacalne, trójwymiarowe bryły o unikalnej, organicznej strukturze. Dzięki zastosowaniu żywicy i nowoczesnych technik wytwórczych matematyczne parametry fali akustycznej zyskują fizyczny ciężar oraz konkretną fakturę. Całość prezentowanych prac tworzy spójny system polisensoryczny, w którym abstrakcyjna matryca dźwięku ewoluuje od płaskiej notacji na papierze do w pełni przestrzennego, dotykowego obiektu.
Cykl „Pieśni” – realizowany w technice tempery żółtkowej na deskach – przyjmuje formę tajemniczych, wizualnych partytur. Są to rytmicznie konstruowane układy przedmiotów i form, budujące autonomiczne, kontemplacyjne przestrzenie. Istotną inspiracją dla artysty pozostają średniowieczne manuskrypty – ich ornamentalne bordiury, rozbudowane inicjały oraz motyw niewielkich „okien”, w których rozgrywają się sceny pejzażowe. Artysta adaptuje te struktury kompozycyjne nie w celu cytatu czy stylizacji, lecz jako narzędzie organizowania rytmu i narracji obrazu. Formalna dyscyplina staje się tu sposobem wyrażania kwestii fundamentalnych: tajemnicy ludzkiego istnienia, relacji człowieka z samym sobą, z innymi, z naturą oraz z wymiarem Absolutu. Obraz funkcjonuje niczym zapis duchowej melodii – skupionej, wyciszonej, lecz wewnętrznie pulsującej.
Z kolei cykl „Znaki” to rzeźbiarska kolekcja organicznych form wykonanych w drewnie, nasyconych intensywną barwą. Stanowią one wizualną emanację dźwięku – rodzaj przestrzennej improwizacji inspirowanej otaczającą rzeczywistością. Każda forma jest jak zmaterializowany impuls, ślad drgania, zapis energii. W przeciwieństwie do kontemplacyjnego charakteru „Pieśni”, „Znaki” operują bezpośredniością i ekspresją, wprowadzając w przestrzeń wystawy element dynamicznego rezonansu.
Oba cykle łączy myślenie o obrazie i rzeźbie jako o nośnikach rytmu – strukturach, które nie tyle przedstawiają dźwięk, ile go ucieleśniają.
Dopełnieniem całości jest performance z użyciem lasera, realizowany podczas wernisażu. Wykorzystany w nim laser, pobudzony częstotliwością wibracji, tworzy w powietrzu dynamiczne struktury. To świetlny zapis drgań, który w czasie rzeczywistym wizualizuje niewidzialną strukturę dźwięku.
„Sonarium” to wielowymiarowa przestrzeń synestezji, w której autorzy przekładają niewidzialne drgania akustyczne na namacalną materię graficzną, malarską i rzeźbiarską. Łącząc rygor matematyczny z duchową kontemplacją rytmu, wystawa tworzy spójny system polisensoryczny, pozwalający odbiorcy doświadczyć fizycznej i duchowej jedności dźwięku oraz formy.
Projekt dofinansowany przez Instytut Adama Mickiewicza w ramach programu „Kultura Polska na Świecie”.
Partner projektu – Instytut Polski w Wilnie.
Udział w wydarzeniu w dn. 23 kwietnia br. jest bezpłatny, w pozostałe dni zwiedzanie wystawy z biletem wstępu do muzeum.
Wydarzenie ma charakter publiczny i może być filmowane i fotografowane. Uczestnicząc w wydarzeniu, wyrażają Państwo zgodę na bycie uwiecznionymi na zdjęciach i nagraniach wideo, które mogą być publicznie publikowane.”
