10.10.2022 Historia, Kino, Wydarzenia

O Alfredzie Markowskiej w Szwedzkiej Telewizji

Na platformie Szwedzkiej Telewizji publicznej - SVT PLAY – jest już dostępny serial dokumentalny pt. „Zagłada Romów”. Trzeci odcinek serialu opowiada o polskiej Romani Alfredzie „Nonci” Markowskiej.

Program został wyprodukowany przez firmę UDSY, a w zebraniu materiałów filmowych szwedzkich producentów wspierał przez blisko dwa lata Instytut Polski w Sztokholmie, przekazując stosowne kontakty i materiały oraz także poprzez uczestnictwo kierownika placówki, Pawła Ruszkiewicza, w nagraniach na terenie Warszawy. Wsparcia w zbieraniu materiałów udzieliły Instytutowi: Instytut Pileckiego i IPN Oddział Lublin oraz organizacje romskie ze Szwecji i Polski.

Serial znajdziesz na stronie Szwedzkiej Telewizji publicznej – SVT PLAY













Dziękujemy Kancelarii Prezydenta RP za udostepnienie materiałów filmowych z 2006 roku. Szczególne podziękowania dla Ministra Wojciecha Kolarskiego, Jana Gębalskiego, Anny Łozińskiej (Instytut Pileckiego), Marie Fjellborg (UDSY), Stanisława Stankiewicza, Jana Chojnackiego i Malenki Siwak.

Alfreda Markowska urodziła się w cygańskim taborze, jej rodzice pochodzili z wędrownej grupy Polska Roma. W 1939 początek wojny zastał ją we Lwowie, tabor przemieścił się wówczas na tereny zajęte przez Niemców. W 1941 Niemcy wymordowali jej rodzinę, w tym rodziców i rodzeństwo.

Alfreda Markowska, której udało się przeżyć, osiedliła się w Rozwadowie, gdzie w 1942 wyszła za mąż. Wkrótce małżonkowie zostali osadzeni w getcie w Lublinie, następnie przewiezieni do Łodzi i Bełżca, skąd uciekli i powrócili do Rozwadowa.

Alfreda Markowska została wówczas zatrudniona na kolei, uzyskując zaświadczenie o pracy chroniące ją przed łapankami. W tym okresie aktywnie zajęła się ratowaniem dzieci romskich i żydowskich z miejsc pogromów i transportów do obozów. Znajdowała rodziny, które zgadzały się nimi zaopiekować, wiele z nich ukrywała sama. Wyrabiała dla nich fałszywe dokumenty.

Szacuje się, że dzięki niej uratowano około pięćdziesięcioro dzieci.





Więcej informacji na temat Alfredy Markowskiej






Scheduled Historia Kino Wydarzenia

PARK AKCJI BURZA – CZWARTA PRZYRODA I

W ramach wydarzenia wykład wygłoszą Marcin Maraszek z Archigrest oraz Magdalena Wnęk z topoScape. Opowiedzą o pracy nad Parkiem Akcji Burza – projektem krajobrazowym zrealizowanym na ruinach zbombardowanej Warszawy. Jednym z kluczowych pojęć związanych z tym projektem jest „czwarta przyroda” – spontanicznie powstające krajobrazy i ekosystemy rozwijające się w opuszczonych, zniszczonych lub postindustrialnych przestrzeniach. Po wykładzie odbędzie się rozmowa moderowana przez Joannę Zawieję, poświęcona ponownemu wykorzystaniu materiałów, kulturze pamięci oraz temu, w jaki sposób pozostałości miasta mogą służyć opowiadaniu historii miejsca i jego przeszłości.
28 05.2026 Aktualności, Artykuły, Design, Historia, Wydarzenia

Dzień Europy w Kungsträdgården 🗓 🗺

Z okazji Dnia Europy przedstawicielstwa państw europejskich, instytuty kultury oraz organizacje partnerskie zapraszają na Europafestivalen – całodniowe wydarzenie pełne występów artystycznych, spotkań, debat, smaków i atrakcji dla całych rodzin.
09 05.2026 Aktualności, Artykuły, Muzyka, Wydarzenia

Koncert „Polskie pejzaże dźwiękiem malowane” – Siostry

Siostry Świgut – skrzypaczka i pianistka – zapraszają na wyjątkowy koncert muzyki kameralnej „Polskie pejzaże dźwiękiem malowane”, który ukazuje wspólne przestrzenie kulturowe oraz artystyczne spotkania Polski i Szwecji.
11 05.2026 Aktualności, Artykuły, Muzyka, Wydarzenia