Wystawę można oglądać w Królewskich Ogrodach (Kungsträdgården) w samym sercu Sztokholmu, na Alei Birgit Nilsson (Birgit Nilsson allé) od 14 kwietnia do 4 kwietnia 2023. Dziękujemy Stockholms stads kulturförvaltning za udaną współpracę!

Opis wystawy:

„Dziecko nie jest żołnierzem, nie broni ojczyzny,

choć wraz z nią cierpi.”

Janusz Korczak

Mamo, ja nie chcę wojny!

1939-45 POLSKA / 2022 UKRAINA

polsko-ukraiński projekt archiwalny

Prezentujemy Państwu niezwykle przejmujące dziecięce świadectwa wojny – historyczne rysunki polskich dzieci z roku 1946, będące zapisem ich przeżyć z czasu II wojny światowej i okupacji niemieckiej 1939-1945, przechowywane w Archiwum Akt Nowych w Warszawie, w zespole Ministerstwa Oświaty z lat 1945–1966 oraz współczesne rysunki dzieci ukraińskich, związane z wojną tocząca się obecnie w Ukrainie, gromadzone na portalu Mom I see war.

Chcemy pokazać, że wojna wygląda w oczach dziecka zawsze tak samo. Niezależnie od miejsca i czasu jest wielkim złem, a dziecko zawsze jest w niej ofiarą. Podobieństwo historycznych i współczesnych prac poraża. Dzieci rysują czołgi, samoloty zrzucające bomby, pożary i eksplozje. Rysują rannych i zabitych, zrujnowane domy, mogiły. Rysują siebie i swoją rodzinę, rysują ewakuację i ucieczkę. Ale rysują też nadzieję i swoje marzenia na przyszłość.

Łącząc obrazy i słowa w grupy tematyczne: walka, okupacja, rodzina, represje, opór, zniszczenia, zwycięstwo-nadzieja, chcemy podkreślić fakt, jak bardzo podobne są do siebie scenariusze wojen zaborczych. Zmienia się czas, zmienia się miejsce, zmieniają się dziecięcy świadkowie, ale wojna zawsze jest taka sama:

„Wojna nie widzi, nie słyszy, nie czuje.”

José Jorge Letria

dr Dorota Sadowska (Uniwersytet Warszawski)

prof. Olha Kulinich (Kijowski Narodowy Uniwersytet im. T. Szewczenko w Kijowie)

Projekt i koncepcja: dr Dorota Sadowska (Uniwersytet Warszawski), Mariusz Olczak (Archiwum Akt Nowych)

Opracowanie i realizacja: prof. Olha Kulinich (Kijowski Narodowy Uniwersytet im. Tarasa Szewczenko), Daria Koval (projekt Mom I see war), Mariusz Olczak (Archiwum Akt Nowych), dr Dorota Sadowska (Uniwersytet Warszawski)

Opracowanie graficzne: Beata Świerczyńska (Archiwum Akt Nowych)

Źródła rysunków i tekstów:

– Archiwum Akt Nowych w Warszawie

– Projekt „Mom I see war/Мамо, я бачу війну”, Ukraina, Kijów

Szwedzka wersja:

Wybór ilustracji i koncepcja graficzna: Michał Piotrowski (Instytut Polski w Sztokholmie)

Wydruk i opracowanie graficzne: Dynaprint AB

Tłumaczenie na szwedzki: Lisa Mendoza Åsberg